Η διαμαρτυρία κατά της SOPA/PIPA

Το έμβλημα της Βικιπαίδειας σε μαύρο χρώμα.

Χθες, η αγγλική Βικιπαίδεια έκανε μια πολύ μεγάλη ενέργεια.»Κατέβασε ρολά» για πρώτη φορά στην ιστορία της, με στόχο να δώσει ένα ηχηρό μήνυμα: ότι το διαδίκτυο δεν πρέπει να λογοκρίνεται. Στην διαμαρτυρία συμμετείχαν πολλοί οργανισμοί και γίγαντες του διαδικτύου: το EFF, το Reddit, η Google, η Wikipedia οργάνωσαν κάτι πετυχημένο, καταφέρνοντας να δημοσιοποιήσουν ένα μεγάλο ζήτημα και να ενθαρρύνουν τους αναγνώστες ώστε να επικοινωνήσουν με τους πολιτικούς και να εκφράσουν την δυσαρέσκιά τους για την προτεινόμενη νομοθεσία.

Έλληνες χρήστες του διαδικτύου είχαν την απορία για ποιο λόγο ήταν κλειστή μόνο η αγγλική Βικιπαίδεια και όχι η ελληνική. Δεν είναι πολύπλοκο. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι είναι αποστολή της Βικιπαίδειας είναι να παρέχει συνεχώς περιεχόμενο. Το κλείσιμο αποφασίστηκε από την κοινότητα μόνο εκεί όπου θα έκανε την μεγαλύτερη απήχηση. Σκοπός όλων των ιστότοπων που συμμετείχαν στην διαμαρτυρία ήταν να κινητοποιήσουν το κοινό που θα μπορούσε να επηρεάσει πραγματικά την ψήφιση των νόμων – δηλαδή τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Το κλείσιμο τοπικών ιστότοπων δεν θα επηρέαζε καθόλου περισσότερο, έχοντας όμως στερήσει το περιεχόμενο από τους ανθρώπους που δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτε περισσότερο. Αντίστοιχα πέρυσι, η διαμαρτυρία της ιταλικής Βικιπαίδειας και μόνο γύρω από ένα παρόμοιο σχέδιο νόμου για τη λογοκρισία του Διαδικτύου ανάγκασε το ιταλικό κοινοβούλιο να αποσύρει την εξέταση του νομοσχεδίου. Άλλωστε αυτό το είδος διαμαρτυρίας δεν θα πρέπει να γίνεται συνήθεια, έτσι ώστε να έχει μεγαλύτερη σημασία. Ο αντίκτυπος που είχε το χθεσινό blackout ήταν τόσο μεγάλος επειδή ήταν χωρίς προηγούμενο. Ήταν η πρώτη φορά στα 11 χρόνια λειτουργίας της Βικιπαίδειας.

Η ελληνική Βικιπαίδεια και άλλα αδελφικά εγχειρήματα (Βικινέα, Βικιθήκη, Βικιλεξικό) συμμετείχαν αναρτώντας παρόμοια banner διαμαρτυρίας, όπως και άλλα γλωσσικά εγχειρήματα (γερμανική, ιταλική, καταλανική βικιπαίδεια κλπ.) Άλλες Βικιπαίδειες, όπως η γαλλική, δεν συμμετείχαν καθόλου, ίσως χρησιμοποιώντας το παραπάνω σκεπτικό: την διατήρηση του πλεονεκτήματος μιας πρωτοφανούς διαμαρτυρίας. Για εμάς πάντως, ίσως μπορεί να θεωρηθεί ότι ήταν μια καλή εμπειρία και δοκιμασία για την διεξαγωγή αντίστοιχης διαμαρτυρίας αν και όποτε χρειαστεί, για να αντιμετωπιστεί κάτι που να αφορά άμεσα την λειτουργία της ελληνικής Βικιπαίδειας.

Μαύρη οθόνη με το αρχίγραμμα της Βικιπαίδειας και κείμενοΑπό την στιγμή που ξεκίνησε το κλείδωμα, έγινε το δημοφιλέστερο ζήτημα στο Twitter, με hashtags όπως #factswithoutwikipedia, #SOPAstrike και #wikipediablackout.  Σε κάποια στιγμή σύμφωνα με το Trendistic, το #wikipediablackout χρησιμοποιούνταν στο 1% όλων των tweets.  Το Hotspots ισχυρίζεται ότι το SOPA (και #SOPA) από τότε αναφέρονταν σε 250.000 tweets την ώρα. Η Google μάζεψε 4.5 εκατομμύρια υπογραφές διαμαρτυρίας. Στην Wikipedia περίπου 160 εκατομμύρια άνθρωποι είδαν την μαύρη σελίδα κλειδώματος, και οκτώ εκατομμύρια από αυτούς έψαξαν για τους εκλεγμένους αντιπροσώπους (βουλευτές) τους μέσα από το παρεχόμενο εργαλείο (δεν υπάρχουν πληροφορίες για το πόσοι επικοινώνησαν μαζί τους – αν υπολογιστεί αντίστοιχα τότε μιλάμε για 400.000 επικοινωνίες).

Από την αρχή της δημιουργίας της, η ουδετερότητα ήταν θεμελιώδης αξία για την Βικιπαίδεια και ένα αναπόσπαστο κομμάτι της αποστολής της για να γίνει μια ελεύθερη και προσβάσιμη πηγή γνώσης για όλο τον κόσμο. Ωστόσο, καθώς η SOPA και PIPA απειλούν να παρενοχλήσουν τα θεμέλια πάνω στα οποία χτίζεται η Βικιπαίδεια, η ίδια η κοινότητα συντακτών – απλοί χρήστες όπως όλοι μας – αναγνώρισε την ανάγκη για δράση προκειμένου να αντισταθεί σε αυτή την επικίνδυνη νομοθεσία. Η απαίτηση ότι οι ιστότοποι θα πρέπει προληπτικά να επιβλέπουν και να διαχειρίζονται το περιεχόμενο με μόνη την υποψία παραβίασης της πνευματικής ιδιοκτησίας, και οι δύο νόμοι δημιουργούν απαραβίαστα και μη ρεαλιστικά εμπόδια, ειδικά για παγκόσμιους ιστότοπους που βασίζονται σε περιεχόμενο παρεχόμενο από τους χρήστες, όπως η Βικιπαίδεια (και το YouTube, Facebook κλπ).

Το ανοιχτό διαδίκτυο ήταν πάντα ζωτικό για την ενδυνάμωση ατόμων και κοινοτήτων μέσα από την ελεύθερη πρόσβαση στην παγκόσμια γνώση. Ακόμη και αν εταιρίες και δημιουργοί έχουν λογικές ενστάσεις σχετικά με τα πνευματικά τους δικαιώματα, η λύση για την προστασία τους δεν μπορεί να εφαρμόζεται πάνω στις πλάτες εκατομμυρίων αθώων χρηστών του διαδικτύου. Η παραγωγή περιεχομένου μπορεί να ευδοκιμήσει και πρέπει να γίνεται σε ένα ελεύθερο περιβάλλον και όχι με «ανταρτοπόλεμο» προσπαθώντας απλώς να παρακάμψει τις απαγορεύσεις.

Το ανοιχτό διαδίκτυο, όπως και ο ελεύθερος λόγος θα πρέπει πάντα να προστατεύονται.