Το Wikimedia Foundation θρηνεί την απώλεια του Bassel Khartabil, Σύριου Wikimedian και παγκόσμιου υποστηρικτή του ανοιχτού πολιτισμού

Αρχικά αναρτήθηκε στο Wikimedia Blog στις 3 Αυγούστου 2017.

Η οικογένεια του Μπάσελ έλαβε επιβεβαίωση αυτή την εβδομάδα για την εκτέλεσή του από το συριακό καθεστώς στα τέλη του 2015, λίγο μετά την απομάκρυνσή του από τη φυλακή της Συρίας όπου βρισκόταν.

Photo by Joi, CC BY 2.0.

Το Ίδρυμα Wikimedia λυπάται βαθύτατα από τις ειδήσεις για το θάνατο του μέλους της κοινότητας του Wikimedia και υποσηρικτή του ανοιχτού πολιτισμού Bassel Khartabil, γνωστού και ως Bassel Safadi. Οι καρδιές μας πηγαίνουν προς την οικογένειά του, τους φίλους και τις κοινότητες σε όλο τον κόσμο.

Ο Μπάσελ κρατήθηκε από τη συριακή κυβέρνηση στις 15 Μαρτίου 2012, ενόψει συλλήψεων για την πρώτη ετήσια επέτειο της συριακής εξέγερσης. Ήταν αγνοούμενος από το Οκτώβριο του 2015, όταν είχε απομακρυνθεί από τη φυλακή της Δαμασκού όπου και κρατούνταν. Διατηρήσαμε την ελπίδα ότι ο Bassel θα ήταν ασφαλής και τελικά θα απελευθερωνόταν από τους κυβερνητικούς. Ωστόσο, η σύζυγός του, η Σύρια δικηγόρος για τα ανθρώπινα δικαιώματα Noura Ghazi Safadi, μοιράστηκε αυτήν την εβδομάδα μια δήλωση ότι είχε εκτελεσθεί σύντομα μετά τη μετακίνησή του από τη φυλακή Adra.

Ο Μπάσελ ήταν ηγέτης, συνήγορος και μέλος πολλών ανοιχτών κοινοτήτων πολιτισμού. Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του κινήματος ανοιχτού κώδικα στον αραβόφωνο κόσμο. Εκτός από την υποπστήριξη και τη συνεισφορά του στο Wikimedia – πολλά από τα οποία έγιναν ανώνυμα – ήταν επικεφαλής του έργου και δημόσιας θυγατρικής της Creative Commons Syriaφίλος της κοινότητας Global Voicesυποστηρικτής του ελεύθερου λογισμικού και συνεισφέρων στην Mozilla, ιδρυτής του Aiki Lab hackerspace στη Δαμασκό και πολλά άλλα.

Πριν από την κράτησή του, εργαζόταν για μια 3D εικονική ανακατασκευή της αρχαίας πόλης Παλμύρα στη Συρία, μεγάλο μέρος της οποίας καταστράφηκε από το ISIL το 2016. Το έργο του για τη διατήρηση, την ψηφιοποίηση και την αναπαραγωγή της αρχαίας πόλης συνεχίστηκε με τις προσπάθειες της #NEWPALMYRA, μιας συνεργασίας αποτελούμενης από 3D μοντελιστές, αρχαιολόγους, καλλιτέχνες, επιμελητές, προγραμματιστές, εκπαιδευτικούς, δημοσιογράφους, ερευνητές, και Wikimedians.

Το 2014, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνώρισε στον Μπάσελ «το άνοιγμα του Διαδικτύου στη Συρία και την εκτεταμένη επέκταση της πρόσβασης και της γνώσης στον συριακό λαό». Για τον κατάλογο του 2012 των Top Global Thinkers, το Foreign Policy ονόμασε τον Bassel, μαζί με την Rima Dali, ως #19 για το ότι «επέμεινε, ενάντια σε όλες τις πιθανότητες, για μια ειρηνική επανάσταση στη Συρία». Στις 21 Μαρτίου 2013, ο Μπάσελ επιλέχθηκε για ένα βραβείο από το Index on Censorship Freedom of Expression Awards στην κατηγορία της Ψηφιακής ελευθερίας.

Ο Μπάσελ ήταν γνωστός στο κίνημα του Wikimedia για τον απεριόριστο ενθουσιασμό και το πάθος του, ενθαρρύνοντας πάντα τους άλλους να μοιράζονται, να δημιουργούν και να συνδέονται με τον κόσμο γύρω τους. Το 2014 συνεργάστηκε με έναν φίλο για να γράψει ανώνυμα από το εσωτερικό της φυλακής όπου κρατούνταν. Στην εναρκτήρια ανάρτησή του στο blog, «Me in Syrian Jail», υποστήριξε ότι είχε συλληφθεί για το γράψιμό του, για τις ιδέες του. Παρά την επικινδυνότητα και τη δυσκολία, το γράψιμό του έχει μια αίσθηση θριάμβου, επειδή η κυβέρνηση «ήθελε να με κλείσει, επειδή απέτυχε και αυτό το blog είναι η [απόδειξη]». Τα tweets του, από το ίδιο offline blogging project, μας υπενθύμισαν ότι «Δεν μπορούμε να πολεμήσουμε τη φυλακή χωρίς μνήμη και φαντασία

Όπως και ο Μπάσελ, πιστεύουμε στη δύναμη της γραφής, των λέξεων και της μνήμης. Κάθε μέρα, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι επισκέπτονται ελεύθερα έργα γνώσης όπως η Βικιπαίδεια, για να μάθουν, να θυμούνται και να δημιουργούν. Κερδίζουμε από τη γενναιοδωρία των συνεργατών του Wikimedia σε ολόκληρο τον κόσμο, αλλά πολύ λίγοι από εμάς στεκόμαστε για να εξετάσουμε τις προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίσουν πολλοί από αυτούς τους συνεισφέροντες. Τα νέα για το θάνατο του Μπάσελ είναι μια οδυνηρή υπενθύμιση του κινδύνου και της δυσκολίας που αντιμετωπίζουν τόσοι πολλοί άνθρωποι απλά στην άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους για να μοιραστούν και να μάθουν.

Πιστεύουμε ότι όλοι πρέπει να μπορούν να μιλούν ελεύθερα και να μοιράζονται ελεύθερα. Πιστεύουμε ότι αυτή η δέσμευση στην έκφραση, το ανοιχτό πνεύμα και τη δημιουργικότητα είναι μια υπενθύμιση της κοινής μας ανθρωπιάς και τα θεμέλια για έναν καλύτερο κόσμο. Το παγκόσμιο κίνημα για τους ανοικτούς πολιτισμούς και την ελεύθερη γνώση είναι ισχυρότερο λόγω των συνεισφορών του Μπάσελ. Πενθούμε την απώλειά του και συμπαραστεκόμαστε στην οικογένεια, στους φίλους του και στις κοινότητες για να τιμήσουμε τη μνήμη του. Εξακολουθούμε να είμαστε αφοσιωμένοι στις αξίες για τις οποίες έζησε.

Katherine Maher,
Εκτελεστική Διευθύντρια

Wikimedia Foundation

 

Αρχικά αναρτήθηκε στο Wikimedia Blog στις 3 Αυγούστου 2017.

Εκπαίδευση και Μετάφραση Περιεχομένου στη Βικιπαίδεια

Η λημματογράφηση στη Wikipedia χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια, ως καλή πρακτική στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η εισαγωγή μεταφραστικού εργαλείου στην Wikipedia άνοιξε νέους δρόμους σε εκπαιδευτικές προσεγγίσεις δίνοντας τη δυνατότητα σε εκπαιδευόμενους και εκπαιδευτικούς να το αξιοποιήσουν εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα αυτή την παγκόσμια δεξαμενή γνώσης. Πολύ πρόσφατα παρουσιάστηκαν σε συνέδρια οι παρακάτω εργασίες σχετικά με το εργαλείο μετάφρασης λημμάτων στην Βικιπαίδεια, και τη χρησιμότητά του στην εκπαίδευση:

«Διδακτική αξιοποίηση του μεταφραστικού εργαλείου της Βικιπαίδεια» στο συνέδριο Νέος Παιδαγωγός

Συγγραφείς: Μαρία Ηλιάδου (μεταφράστρια, διερμηνέας), Μάριος Μαγιολαδίτης (βικιπαιδιστής, μαθηματικός, υπ. διδάκτορας του Ιονίου Πανεπιστημίου) και Κωνσταντίνος Σταμπουλής (βικιπαιδιστής, φοιτητής Ευρωπαϊκού Πολιτισμού στο ΕΑΠ).

Το συνέδριο Νέος Παιδαγωγός το οποίο διατελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας διεξήχθη 1 & 2 Απριλίου 2017. Σ’ αυτή την εργασία μελετάμε το μεταφραστικό εργαλείο της Wikipedia σε σχέση με τα αντίστοιχα επαγγελματικά εργαλεία, αναλύουμε τα χαρακτηριστικά του και επιπλέον καταγράφουμε την εμπειρία από την χρήση σε εκπαιδευτικά προγράμματα Wikipedia στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. 

Η εργασία είχε γίνει δεκτή ως ηλεκτρονική εισήγηση. Το κείμενό της περιέχεται στον ηλεκτρονικό τόμο πρακτικών και η παρουσίαση είναι αναρτημένη στο κανάλι βίντεο του συνεδρίου, στη διεύθυνση: https://www.youtube.com/watch?v=ACTt-NUPF1g

Το κείμενο της εργασίας είναι δημοσιευμένο στα Πρακτικά του 4ου Συνεδρίου: «Νέος Παιδαγωγός» Αθήνα, 1 και 2 Απριλίου 2017, pp. 1768-1775, ISBN 978-618-82301-2-5 και στο academia.edu.

 

«Ανάλυση του μεταφραστικού εργαλείου της Βικιπαίδειας και χρήσεις του στην εκπαίδευση» στο 5ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο «Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία».

Συγγραφείς: Μαρία Ηλιάδου (μεταφράστρια, διερμηνέας), Μάριος Μαγιολαδίτης (βικιπαιδιστής, μαθηματικός, υπ. διδάκτορας του Ιονίου Πανεπιστημίου) και Κωνσταντίνος Σταμπουλής (βικιπαιδιστής, φοιτητής Ευρωπαϊκού Πολιτισμού στο ΕΑΠ).

Το 5ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο «Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία» από το Παιδαγωγικό Τμήμα, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε, διεξήχθη υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων. Η εργασία έγινε δεκτή ως αναρτημένο poster ανάμεσα σε άλλα 21. Η ανασκόπηση της εξέλιξης της μηχανικής μετάφρασης ακολουθείται από την επιγραμματική καταγραφή από την εμπειρία χρήσης του εργαλείου στη λημματογράφηση σε εκπαιδευτικά προγράμματα στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Στο συνέδριο παραβρέθηκαν η Μαρία και ο Μάριος που έδιναν εξηγήσεις και παραδείγματα στους ενδιαφερόμενους εκπαιδευτικούς που ζητούσαν περισσότερες πληροφορίες. Η ομάδα ενισχύθηκε και από την παρουσία του Ηλία Ηλιάδη, έμπειρου εθελοντή Βικιπαιδιστή. Στο χώρο το Wikimedia Community User Group Greece είχε στήσει stand και μοίραζε φυλλάδια για τη Βικιπαίδεια.

Συμπεράσματα εργασιών

Η άσκηση σπουδαστών-μεταφραστών στη μετάφραση λημμάτων της Wikipedia είναι κάτι που έχει δοκιμαστεί σε σχολές σε όλο τον κόσμο, και είναι χρήσιμη αφενός επειδή το μεταφραστικό έργο διατίθεται στο ευρύ κοινό, αφετέρου επειδή βάζει τους σπουδαστές-μεταφραστές σε ένα πραγματικό περιβάλλον με χρηστικά κείμενα. Η λειτουργία του Content Translation που έχει αναπτυχθεί από το ίδιο το Wikimedia Foundation είναι χρήσιμη, αφενός επειδή εισάγει τους σπουδαστές σε ένα μεταφραστικό περιβάλλον, αφετέρου επειδή τους διευκολύνει να επικεντρωθούν στο κυρίως μεταφραστικό έργο επιλύοντας τα βασικά ζητήματα μορφοποίησης και διασύνδεσης λημμάτων ανάμεσα στις διαφορετικές γλώσσες της Wikipedia.

Κωνσταντίνος Σταμπουλής
User:Geraki

Παρουσίαση «Βικιπαίδεια και εκπαίδευση μεταφραστών» στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης

Cx-icon-ltr.svg

Στην 13η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης που πραγματοποιείται 12-15 Μαΐου 2016, και στο πλαίσιο της παράλληλης εκδήλωσης «Φεστιβάλ ξένης λογοτεχνίας και μετάφρασης», θα πραγματοποιηθεί:

Εργαστήριο με θέμα «Βικιπαίδεια και εκπαίδευση μεταφραστών».

Θα αναπτυχθούν:

  1. παράδειγμα αξιοποίησης της πλατφόρμας της Βικιπαίδειας για την εκπαίδευση μεταφραστών
  2. παράδειγμα μετάφρασης με εργαλεία της Βικιπαίδειας

Συντονισμός:

  • Ελένη Κασάπη, μεταφρασεολόγος με μεταπτυχιακή ειδίκευση στα Παιδαγωγικά – Καθηγήτρια ΑΠΘ – Διευθύντρια μεταπτυχιακού προγράμματος Επιστημών Γλώσσας και Πολιτισμού, Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ
  • Κωνσταντίνος Σταμπουλής (geraki), διαχειριστής Ελληνικής Βικιπαίδειας και Βικιθήκης, μέλος Wikimedia Community User Group Greece

Το εργαστήριο θα γίνει στην ΔΕΘ, περίπτερο 8, Παρασκευή 13 Μαΐου, 12.00 − 13.00.

 

Europeana 280 – Art History Challenge

Europeana Art History Challenge

Η Europeana 280 είναι μια πανευρωπαϊκή εκστρατεία που έχει στόχο να εμπλέξει τους ανθρώπους με την κοινή κληρονομιά Τέχνης της Ευρώπης, με το να τιμήσουμε ποικίλα και θαυμάσια έργα τέχνης που είναι ένα μέρος της. Η εκστρατεία συμπίπτει με την έναρξη των Art History collections, ένα από τους πρώτους θεματικούς ιστοτόπους/συλλογές της Europeana. Όλα τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ κλήθηκαν να ορίσουν 10 έργα τέχνης που βρίσκονται στη χώρα τους, που συνέβαλαν σε ένα μεγάλο ευρωπαϊκό κίνημα τέχνης. Συμμετέχει κάθε κράτος μέλος της ΕΕ, και επίσης η Νορβηγία.

Με αφορμή, και σε σύνδεση με το Europeana 280, οι ευρωπαϊκές κοινότητες Wikimedia τρέχουμε τη διεθνή εκστρατεία Europeana Art History Challenge.

Στόχοι είναι:

  1. Δημιουργία ή βελτίωση λημμάτων για τα έργα τέχνης της χώρας μας στη δική μας γλώσσα.
  2. Μετάφραση λημμάτων για τα έργα τέχνης άλλων χωρών στην δική μας γλώσσα.
  3. Βελτίωση των Wikidata για τα έργα τέχνης και οποιοδήποτε αντικείμενο wikidata (item) που συνδέεται από το αντικείμενο για το έργο τέχνης.

Η εκστρατεία θα τρέξει μεταξύ 15 Απριλίου και 30 Μαΐου 2016.

Βασικά στοιχεία:

  • Έργα τέχνης: 300 αντικείμενα. Δέκα από κάθε συμμετέχουσα χώρα (περίπου)
  • Γλώσσες: Παρακολουθούνται 39 Βικιπαίδειες (κάποιες χώρες έχουν περισσότερες από μια γλώσσα). Άλλες κοινότητες Wikipedia είναι επίσης ευπρόσδεκτες να συμμετάσχουν.
  • Σύνολο: Πάνω από 10.000 ζεύγη γλωσσών-έργων τέχνης στην Βικιπαίδεια, και τα στοιχεία τους στα Wikidata.

Την ανάπτυξη λημμάτων για τα δέκα ελληνικά έργα τέχνης παρακολουθούμε στο https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Europeana_Art_History_Challenge/Greece

Simple gold cup.svg

Η εκστρατεία περιλαμβάνει και διαγωνισμό με βραβεία σε τοπικό και διεθνές επίπεδο. Ο συντονισμός γίνεται από συγκεκριμένους οργανωτές σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.

Τα βραβεία είναι δωροεπιταγές για το Amazon.com (ή άλλο κατάστημα επιλογής του νικητή), €20 για δυο νικητές σε εθνικό επίπεδο, και €100 για δύο νικητές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η χρηματοδότηση γίνεται από την ίδια τη Europeana.

Η συμμετοχή γίνεται με τη συγκέντρωση πόντων, και σύστημα αυτοαναφοράς:

Οι συμμετέχοντες καταγράφουν τη δραστηριότητά τους και τους πόντους που αντιστοιχούν, εδώ

  • Στη Βικιπαίδεια:
    • 10 πόντοι: Δημιουργία νέου λήμματος που δεν υπήρχε σε καμία Βικιπαίδεια πριν (τουλάχιστον 3000 bytes)
    • 5 πόντοι: Δημιουργία/μετάφραση/βελτίωση λήμματος που υπήρχε ήδη σε κάποια άλλη Βικιπαίδεια (τουλάχιστον 3000 bytes)
    • 2 πόντοι: Δημιουργία ενός «stub / λήμματος προς επέκταση» (λιγότερο από 3000 bytes)
  • Στα Wikidata
    • 1 πόντος: Προσθήκη δήλωσης με πηγή, στο αντικείμενο Wikidata για το έργο.
    • 1 πόντος: Προσθήκη ετικέτας ή περιγραφής για κάποια γλώσσα στο αντικείμενο Wikidata

Είναι σημαντικό να γραφτούν εκτενή λήμματα αρχικά τουλάχιστον στις γλώσσες κάθε συμμετέχουσας χώρας. Κατόπιν αυτά μπορούν να μεταφραστούν στα αγγλικά, από τα οποία είναι περισσότερο πιθανό να μεταφραστούν και στις υπόλοιπες γλώσσες των άλλων χωρών.

 

Υπάρχει αρκετό υλικό που χρειάζεται να καλυφθεί και απεριόριστες δυνατότητες ανάπτυξης, τόσο στη Βικιπαίδεια, όσο και στα Wikidata, και σε ένα μεγάλο αριθμό γλωσσών. Ο καθένας είναι ευπρόσδεκτος για να συμμετέχει, καθώς ακόμη και αν ο ίδιος πιστεύει ότι δεν θα μπορέσει να βραβευθεί, θα έχει συνεισφέρει σημαντικά στην διάδωση γνώσεων και πληροφοριών για αντικείμενα τέχνης που σημάδεψαν την ευρωπαϊκή ιστορία.