Συντάκτης: MARKELLOS

Το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2025 είχα την ευκαιρία να εκπροσωπήσω τη Βικιελληνιστί, τη νέα πρωτοβουλία, η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στη Βικιπαίδεια και τη συμμετοχική παραγωγή ελληνόγλωσσου και ελληνικού ενδιαφέροντος περιεχομένου, σε ένα συμμετοχικό εργαστήριο το οποίο διοργανώθηκε από το Δίκτυο Αρχιπέλαγος στην Αμοργό.

Το εργαστήριο είχε ως στόχο την τεκμηρίωση και καταλογογράφηση του φωτογραφικού υλικού, το οποίο έχει συγκεντρωθεί από τα φωτογραφικά αρχεία των ψαράδων του νησιού προσκαλώντας τα μέλη της τοπικής κοινότητας να συνεισφέρουν πληροφορίες και να αναρτήσουν υλικό στο υπό ανάπτυξη, ανοιχτού κώδικα αποθετήριο πολιτιστικής κληρονομιάς του Δικτύου Αρχιπέλαγος.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιακές Κυκλάδες», μέσω του οποίου διαφυλάσσεται η τοπική, προφορική και κοινοτική γνώση των Κυκλάδων, δημιουργώντας μια δίγλωσση (στα ελληνικά και στα αγγλικά) υποδομή ανοιχτής πρόσβασης. Το έργο τοποθετεί τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ψηφιακή συμμετοχή στο επίκεντρο ενός ανοιχτού, συμμετοχικού οικοσυστήματος, προωθώντας τη σύγχρονη ψηφιακή πολιτιστική κληρονομιά των νησιών ως ένα ζωντανό πεδίο με σημαντικές αλλά ακόμη ανεκμετάλλευτες καλλιτεχνικές, δημιουργικές και ερευνητικές δυνατότητες. Υλοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, καθώς και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου & Νησιωτικής Πολιτικής του Υπουργείου Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής.

Η δική μου παρουσίαση και συμμετοχή είχε ως βασικό της άξονα την εισαγωγή των συμμετεχόντων στα βασικά εργαλεία καταλογογράφησης και ανάρτησης υλικού μέσω του Wikibase, του ανοιχτού κώδικα λογισμικού, το οποίο επιτρέπει τη δημιουργία βάσεων γνώσης και χρησιμοποιείται για την αποθήκευση, επεξεργασία και σύνδεση δεδομένων.

Το εργαστήριο έλαβε χώρα στην πρόσφατα εγκαινιασμένη Ιωαννίδειο Δημοτική Βιβλιοθήκη Αμοργού, έναν πραγματικά εντυπωσιακό χώρο, με την υπεύθυνη για τη λειτουργία της, Νεκταρία Πρασίνου να συμβάλλει στο εργαστήριο τόσο κατά την ημέρα της διεξαγωγής του όσο και στην προετοιμασία του.

Αρχικά έγινε μία παρουσίαση των δράσεων του Δικτύου του Αρχιπελάγους, από τον ιδρυτή και διευθυντή του Jacob Moe, με έμφαση στο πρότζεκτ των «Ψηφιακών Κυκλάδων», τις απαρχές του και στη διαδικασία η οποία ακολουθήθηκε προκειμένου να συλλεχθεί το υλικό.

Στη συνέχεια έκανα μία σύντομη παρουσίαση για το κίνημα Wikimedia και τα εγχειρήματά του, τη Βικιελληνιστί και το Wikimedia Community User Group. Ακολούθησε συζήτηση τόσο μέσω ερωτήσεων από τους συμμετέχοντες όσο και με ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το προς δημιουργία αποθετήριο του υλικού που έχει ήδη συγκεντρωθεί αλλά και της δυνατότητας προσθήκης επιπλέον υλικού στο μέλλον. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι το αποθετήριο θα δημιουργηθεί με εργαλεία ανοιχτού κώδικά ώστε να είναι προσβάσιμο από κάθε ενδιαφερόμενο και να παρέχει παράλληλα σε κάθε μέλος της τοπικής κοινότητας το οποίο έχει στη διάθεσή του ή έχει τη δυνατότητα να αντλήσει και να ψηφιοποιήσει νέο υλικό, να το προσθέσει άμεσα στη βάση δεδομένων.

Ακολούθησε το πρακτικό σκέλος του εργαστηρίου, όπου οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τις φωτογραφίες και να επεξεργαστούν τα δεδομένα.

Η διεξαγωγή του εργαστηρίου κρίνεται ως επιτυχημένη καθώς επιτεύχθηκαν όλοι οι βασικοί του στόχοι. Δόθηκε έμφαση και μεταφέρθηκε στην τοπική κοινωνία η προσπάθεια διαφύλαξης της τοπικής, προφορικής και κοινοτικής γνώση μέσω των «Ψηφιακών Κυκλάδων». Η τοπική κοινωνία είναι εξάλλου βασικός πυλώνας του έργου καθώς αποτελεί το βασικό πάροχο του προς ψηφιοποίηση υλικού, έχοντας και τη δυνατότητα της συλλογής πληροφοριών για την τεκμηρίωσή του.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η επιλογή της Αμοργού ως τόπου διεξαγωγής του εργαστηρίου και έναρξης της τρέχουσας φάσης του έργου.Από το εξαιρετικά σύντομο πέρασμά μου από το νησί κρατάω πάντως την άγρια ομορφιά του τοπίου και την ήρεμη ομορφιά της ψυχής των ανθρώπων και τη φιλοξενία τους.

Σημαντικό ήταν επίσης το γεγονός ότι η συγκεκριμένη δράση απετέλεσε την έναρξη της συνεργασίας του Δικτύου Αρχιπέλαγος με τη Βικιελληνιστί και προσδοκούμε τη συνέχιση και την εξέλιξη της συνεργασίας αυτής και σε άλλους τομείς, καθώς αφενός το Αρχιπέλαγος αποτελεί μία εξαιρετική προσπάθεια και αφετέρου εντοπίζονται πολλά σημεία σύγκλισης μεταξύ των δύο πρωτοβουλιών.