WikiΠόλεις χρησιμοποιούν γραμμωτούς κώδικες για να μοιραστούν πληροφορία σε smartphones

 

Οι επισκέπτες της μικρής πόλης Toodyay της Δυτικής Αυστραλίας μαθαίνουν για τα ιστορικά μνημεία σκανάροντας QR codes που οδηγούν σε αντίστοιχα λήμματα στη Βικιπαίδεια στα smartphones τους. Φωτογραφία από Gnangarra, με ελεύθερη άδεια υπό τους όρους της CC BY-SA 2.5 au.

Το εγχείρημα  WikiΠόλεις σου επιτρέπει να μάθεις περισσότερα για τα τοπικά μνημεία με το σκανάρισμα γραμμωτού κώδικα που σε οδηγεί σε σχετικά λήμματα της Βικιπαίδειας μέσα από το  “smartphone” σου. Αυτή η πρωτοβουλία ξεκίνησε στην ιστορική πόλη της  Βρετανίας  Monmouth το 2011, χρησιμοποιώντας το  QRpedia project, ένα διαδικτυακό σύστημα για κινητά που χρησιμοποιεί QR codes για να εμφανίσει λήμματα της Βικιπαίδειας στους χρήστες.

Όταν είδα αυτό το εγχείρημα στο Wikimania το 2012, αμέσως σκέφτηκα ότι είναι ένας εξαίρετος νέος τρόπος για να μοιραστείς τη γνώση! Μετά που επέστρεψα στο σπίτι μου στο Perth, ήρθα σε επαφή με την πόλη του  Fremantle αναφορικά με αυτή την ιδέα, κι έτσι καθιερώθηκε το πρώτο εγχείρημα  WikiΠόλης στην Αυστραλία:η Freopedia. Το Μάρτιο του 2013, η προσπάθειές μου στην ανάπτυξη αυτού και άλλων εγχειρημάτων του Wikimedia  είχε ως αποτέλεσμα να προταθώ ως υποψήφιος για το Western Australian State Heritage Awards. Και αν και δεν κατέληξε στο να κερδίσω αυτό το βραβείο, έδωσε σε μένα και σε έναν άλλον Βικιπαιδιστή  μια ευκαιρία να παρακολουθήσω τα βραβεία, όπου μιλήσαμε με μια σειρά από ανθρώπους σχετικά με νέους τρόπους που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη Βικιπαίδεια και το κίνημα της ελεύθερης γνώσης.  Ο Πρόεδρος της Toodyay Historical Society με προσκάλεσε να συμμετάσχω σε μια αποστολή να επισκεφτώ δύο εξαιρετικά σημαντικά ιστορικά τοπία στο Avon Valley National Park της Δυτικής Αυστραλίας. Ήταν στη διάρκεια αυτού του οδοιπορικού  που συνάντησα τον Πρόεδρο  Shire και συζητήσαμε για πρώτη φορά  την ιδέα να εφαρμόσουμε την έννοια της  WikiΠόλης στην περιοχή τους. Από αυτήν την αρχική συζήτηση, γεννήθηκε το εγχείρημα   Toodyaypedia.

Τους επόμενους έξι μήνες, ξεκινήσαμε να σχεδιάζουμε την  Toodyaypedia, για να κάνουμε δυνατό τον διαμοιρασμό της γνώσης των ιστορικών μνημείων του Shire of Toodyay. Η πρώτη μας δημόσια εκδήλωση ήταν ένα ενημερωτικό περίπτερο στην 160η Αγροτική Έκθεση του Toodyay τον Οκτώβριο του , 2013 (δείτε τη  φωτογραφία). Μετά ακολούθησαν κάποια γενικά εργαστήρια για  εκμάθηση επεξεργασίας στη Βικιπαίδεια.  Τον Ιανουάριο του  2014, υπογράψαμε συνεργασία μ’ έναν τουριστικό εκδοτικό οίκο του  Shire, έτσι ώστε να μπορέσουμε να τη χρησιμοποιήσουμε ως πηγή για κάποια από τα λήμματα του εγχειρήματος. Η πρώτη μας συνεισφορά σχετικά με το  Toodyay ήταν καταχώρηση  “Did You Know” (DYK) σχετικά με κάποιον Michael Cavanagh, τον αρχιτέκτονα που σχεδίασε το Ξενοδοχείο Victoria. Ο συντάκτης που ξεκίνησε το λήμμα είχε προηγουμένως εργαστεί σε κτίρια  που σχετίζονταν με το Fremantle και παρατήρησε ότι το ξενοδοχείο ήταν ένα από τα τελευταία έργα που δημιουργήθηκαν από τον αρχιτέκτονα. Δύο μέρες μετά, άλλη μια καταχώρηση DYK πραγματοποιήθηκε για ένα κτίριο κατοικίας που είχε χρησιμοποιηθεί ως η πρώτη τράπεζα του Toodyay. Το μικρόβιο της επεξεργασίας μόλυνε τον νέο συντάκτη, ο οποίος έκτοτε δημιούργησε πολύ περισσότερα λήμματα. Το Σεπτέμβριο του 2014, καταγράψαμε πολλά μοναδικά στοιχεία  που είχαν εντοπιστεί αρχικά  100 χρόνια πριν, με αποτέλεσμα ένα DYK που επίσης συνέπεσε με την επανέκδοση του  The Bugle Call από τον  William Henry Strahan στην εφημερίδα που το είχε δημοσιεύσει για πρώτη φορά.

Η τοπική κοινότητα στο Toodyay αγκάλιασε αυτό το εγχείρημα και αληθινά το έκανε δικό της. Αυτοί ήταν που τοποθέτησαν  QR codes στα ιστορικά κτίρια, καθώς  απ’άκρη ως άκρη στα δυο της μουσεία. Το επόμενο βήμα του εγχειρήματος είναι ήδη καθοδόν: μια λεπτομερή παρουσίαση της πόλης, που θα επικεντρώνει στους κατοίκους της. Το εγχείρημα Toodyaypedia παρουσιάστηκε πρόσφατα στο  WA Weekender, ένα  lifestyle τηλεοπτικό πρόγραμμα που προβάλλει  “τα καλύτερα της Δυτικής Αυστραλίας”:δείτε το απόσπασμα online, για να καταλάβετε πως λειτουργεί η  Toodyaypedia και πως οι άλλοι βλέπουν το εγχείρημα.

Εγχειρήματα WikiΠόλης σαν αυτό μπορεί να έχουν πολλά πλεονεκτήματα:

    • παρέχουν πολύτιμη πληροφορία στους επισκέπτες της πόλης
    • βοηθούν στην επέκταση και βελτίωση του περιεχομένου της Βικιπαίδειας
    • δίνουν στους συμμετέχοντας μια ευκαιρία να έλθουν σε επαφή με νέους ανθρώπους
    • δίνουν έναν χειροπιαστό στόχο στις προσπάθειες των εθελοντών

Τα εγχειρήματα των WikiΠόλεων δημιουργούν επίσης νέες ευκαιρίες για συνεργασία μεταξύ οργανισμών για να βοηθήσουν τις νέες γενιές να αποκομίσουν μια καλύτερη κατανόηση της δικής τους ιστορίας. Μακροπρόθεσμα, μπορούν να βοηθήσουν τους συμμετέχοντες να απολαύσουν το ταξίδι της ανακάλυψης, τώρα και στο μέλλον.

Το Wikimedia Αυστραλίας είναι έτοιμο να βοηθήσει  οποιονδήποτε που θα ήθελε να αναπαράγει την επιτυχία  που έχουμε με τις WikiΠόλεις στη Δυτική Αυστραλία: ίσως η δική σου πόλη να είναι η επόμενη!

Gnangarra
Αντιπρόεδρος του Wikimedia Australia
Ιδρυτής της Toodyaypedia & της Freopedia

 

Το παρόν άρθρο είναι μετάφραση από το wikimedia blog από την Ομάδα Χρηστών Wikimedia Ελλάδος. Το πρωτότυπο (στα αγγλικά) είναι εδώ.

 

Η πρόκληση του #100wikidays

Σε καλούμε να μπεις στην πρόκληση #100wikidays και να δημιουργήσεις ένα νέο λήμμα στη Βικιπαίδεια κάθε μέρα για 100 ημέρες. Αυτή η νέα πρόκληση ξεκίνησε από την Βικιπαιδίστρια Vassia Atanassova. Η φωτογραφία της Vassia Atanassova, με ελεύθερη άδεια υπό τους όρους της CC BY-SA 3.0.

Πιστεύεις ότι μπορείς να δεσμευτείς να κάνεις κάτι, οτιδήποτε για 100 ημέρες; Η Βικιπαιδίστρια Vassia Atanassova σε προσκαλεί να πάρεις μέρος στην πρόκληση του #100wikidays, και να δεσμευτείς να δημιουργείς ένα νέο λήμμα στη Βικιπαίδεια για κάθε 100 ημέρες.

Ως ενεργή συντάκτρια στη Βουλγαρική Βικιπαίδεια, η Atanassova ξεκίνησε αυτή την πρόκληση νωρίτερα αυτόν το χρόνο, για να εμπλέξει περισσότερους ανθρώπους να συνεισφέρουν πιο πολύ στα εγχειρήματα του Wikimedia. Επινόησε αυτή την ιδέα όταν συναντήθηκε με ένα μεταδοτικό κίνημα γνωστό και ως πρόκληση του #100happydays, όπου οι άνθρωποι δεσμεύονταν να είναι ευτυχισμένοι για 100 συνεχόμενες μέρες (το οποίο προσπάθησε, αλλά απέτυχε να φτάσει, όπως και το 71% αυτής της πρόκλησης/διαγωνισμού).

Ανακαλεί την εποχή όταν συζητούσε  την πτώση των ποσοστών συμμετοχής με τους άλλους Βικιπαιδιστές, κάπου εκεί προς τα τέλη τους 2014:

“Μου προέκυψε όταν συμμετείχα πολλές φορές σε συζητήσεις σχετικά με τις ενέργειες που χρειάζονταν να ληφθούν για τη βελτίωση της εμπειρίας του χρήστη και της ατμόσφαιρας, όταν σταδιακά έγινα ένα από τα θύματα της [πτώσης της συμμετοχής των χρηστών]”, μας είπε.

Κι έτσι επινόησε την πρόκληση του #100wikidays, με στόχο να δημιουργεί ένα νέο λήμμα στη Βουλγαρική Βικιπαίδεια, κάθε μέρα για τις επόμενες 100 ημέρες.

Η Atanassova ξεκίνησε για πρώτη φορά να γράφει στη Wikipedia, γύρω στο 2006, λήμματα για μαθηματικές καμπύλες, βιογραφίες μαθηματικών, και άλλων σημαντικών ανθρώπων – ζωγράφων, τραγουδιστών της όπερας, ποιητών, καθώς και ανθρώπων τιμηθέντων με Βραβείο Nobel. Αργότερα άρχισε να γράφει λήμματα και να ανεβάζει φωτογραφίες που είχε τραβήξει, σε ιστορικά μέρη και μουσεία που είχε επισκεφτεί στη Βουλγαρία και στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με την ίδια:

“Το #100wikidays δεν είναι ανταγωνισμός ανάμεσα σε συντάκτες, αλλά κάτι ανάμεσα σε σένα και στον εαυτό σου”.

Οι κανόνες είναι ευλόγως αυστηροί: ο συμμετέχων/ουσα θα πρέπει να δημιουργεί ένα λήμμα ανά ημέρα για 100 συνεχόμενες ημέρες, χωρίς να κλέβει ή να επινοεί δικαιολογίες για μέρες που έχει χάσει.

Επομένως, γιατί είναι σημαντικό γι’αυτήν να δεσμευτεί με την πρόκληση #100wikidays ακόμα κι όταν αυτή η ίδια έχει γράψει περισσότερα από 1.000 λήμματα; Η απάντηση γι’αυτή τη Βικιπαιδίστρια είναι μάλλον απλή: της αρέσει να προσφέρει την προσωπική της συνεισφορά στην ολοένα και περισσότερο διογκούμενη παγκόσμια εγκυκλοπαίδεια. Και ενθουσιάζεται όταν βλέπει ένα προς επέκταση μικρό λήμμα να μετατρέπεται σε ένα πλήρως ανεπτυγμένο άρθρο — ή όταν παίρνει ένα σχόλιο από έναν χρήστη που ωφελήθηκε από τις συνεισφορές της.

Για την Atanassova,“η Βικιπαίδεια έχει μετατραπεί σε μια πραγματική πηγή ευτυχίας”.

Μπείτε κι εσείς στο διαγωνισμό.

 

Το προφίλ γράφτηκε από τη  Yoona Ha, Assistant Storyteller intern, Wikimedia Foundation
Η συνέντευξη έγινε από τον Victor Grigas, Storyteller, Wikimedia Foundation

 

Το άρθρο είναι μετάφραση εν μέρει από το Wikimedia blog και διανέμεται με άδεια CC-BY 3.0 (εκτός από κάποιες εικόνες).

Συγγραφή στη Βικιπαίδεια από το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας

Οι μαθητές του σχολείου σε συνομιλία με την Anna Koval, Wikipedia Education Program Manager.

Το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας για ενήλικες στην Κέρκυρα, ξεκίνησε ένα νέο σχέδιο για να γράψουν λήμματα στην ελληνική Wikipedia. Το πρόγραμμα είχε παρουσιαστεί στο δίκτυο ελληνικό σχολείο . Το πρόγραμμα ξεκίνησε με μια κλήση Skype με την Άννα Κοβάλ , την Wikipedia Education Program Manager, η οποία μίλησε στους μαθητές για το Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Wikipedia και τη συνεισφορά στη Wikipedia.

Περίπου 15 μαθητές θα αρχίσουν την επεξεργασία, τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά, για τα χωριά της Κέρκυρας, όπου ζουν. Θα δημιουργήσουν νέα λήμματα για χωριά που δεν έχουν λήμμα στην Wikipedia, καθώς και θα κάνουν βελτίωση των ήδη υφιστάμενων. Θα κάνουν επίσης μια Wikiexpedition στα χωριά που γράφουν για να τραβήξουν φωτογραφίες για το Wikimedia Commons και να συλλέξουν πληροφορίες. Οι συνεισφορές των φοιτητών θα πρέπει να συγκεντρώνονται στην σελίδα του μαθήματος.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε και η τάξη διδάσκεται από τον έμπειρο Βικιπαιδιστή και παιδαγωγό Μάριο Μαγιολαδίτη, μέλος του Wikimedia Community User Group Greece, ο οποίος χρησιμοποιεί τη Wikipedia ως εκπαιδευτικό εργαλείο στην εκπαίδευση ενηλίκων τα τελευταία χρόνια. Συνεργάζεται με μια καθηγήτρια ξένων γλωσσών στο σχολείο, που διορθώνει τα γραπτά των μαθητών (συντακτικό και γραμματική).

Αυτό το πιλοτικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα θα αξιολογηθεί από έρευνες και προσωπικές συνεντεύξεις και θα παρουσιαστεί σε συνέδρια εκπαίδευσης το επόμενο έτος. Τα αποτελέσματα αυτού του προγράμματος εκπαίδευσης θα συγκριθεί με ένα παρόμοιο πρόγραμμα που οργανώνεται από τον εκπαιδευτικό Κώστα Σκιαδόπουλο από τους Καστελλάνους, ένα Γυμνάσιο στην Κέρκυρα.

 

Αναδημοσίευση: Wikimedia Education Newsletter – Feb 2015

Εκπαιδευτικά προγράμματα Wikipedia στη Θεσσαλονίκη

Εδώ και τρία χρόνια, περισσότεροι από 200 φοιτητές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ήρθαν σε επαφή με την Wikipedia, είτε για να την αναλύσουν είτε για να την εμπλουτίσουν. Τόσο οι ίδιοι, όσο και η Wikipedia, κερδίζουμε από αυτή τη σχέση.

Η πρώτη επαφή της εκπαιδευτικής διαδικασίας με την Wikipedia, έγινε μέσα από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Επιστήμη του Web, όπου μέσα από αυτό αναπτύχθηκε η ελληνική έκδοση της DBpedia και σταδιακά εμπλουτίστηκε και βελτιώθηκε. Μετά από παρουσιάσεις στους μεταπτυχιακούς φοιτητές σχετικά με την λειτουργία των προτύπων του MediaWiki, αυτοί μπόρεσαν να δημιουργήσουν νέα infoboxes, να διορθώσουν παλιότερα και να δημιουργήσουν την οντολογία για εισαγωγή των πληροφοριών από την Wikipedia στην DBpedia. Το ίδιο έκαναν για άλλες δύο χρονιές, ενώ παράλληλα δημιούργησαν και σημαντικά λήμματα σχετικά με τα μαθηματικά.

Στην πανεπιστημιούπολη του ΑΠΘ, λίγα μέτρα μακρύτερα από την Μαθηματική Σχολή, βρίσκεται η Ιατρική Σχολή. Στο προπτυχιακό μάθημα της Ιατρικής Εκπαίδευσης, για δύο χρονιές ζητήθηκε ως εργασία η μετάφραση ιατρικών λημμάτων. Στοχεύοντας στην ποιότητα αντί την ποσότητα μεταφρασμένων λημμάτων, οι φοιτητές σχημάτισαν ομάδες δυο-τριών ατόμων για να δουλέψουν στο ίδιο λήμμα. Αυτό έδωσε το πλεονέκτημα της πολυπεξεργασίας, που βοήθησε στην διόρθωση σφαλμάτων και επίλυση προβλημάτων από τους ίδιους τους φοιτητές. Από μια λίστα προτεινόμενων θεμάτων, αρκετοί είχαν επιλέξει να μεταφράσουν featured articles από την αγγλική Wikipedia, και σε αρκετές περιπτώσεις η μετάφραση δεν υπολείπεται σε τίποτε το πρωτότυπο λήμμα. Φαίνεται ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν αναγνωριστεί ως αξιόλογα και στην ελληνική Βικιπαίδεια, απλά επειδή κανείς δεν σκέφτηκε να τα προτείνει!

Εργαστήριο εκμάθησης επεξεργασίας στη Μαθηματική Σχολή του ΑΠΘ.
Ακολουθώντας την προηγούμενη εμπειρία, το ίδιο μοντέλο εργασίας μεταφέρθηκε αυτή τη χρονιά και στο προπτυχιακό τμήμα της Μαθηματικής Σχολής. Αυτή την φορά όμως εμπλουτίστηκε όχι μόνο με την δυνατότητα επεξεργασίας κάθε λήμματος από πολλούς φοιτητές αλλά και εκτός από την επιτόπου εκπαίδευση πάνω στη Wikipedia, τους ενισχύσαμε με την ύπαρξη Online Ambassadors που έχουν ως σκοπό να καθοδηγήσουν και να συμβουλέψουν τους φοιτητές και να τους βοηθήσουν σε όποιο πρόβλημα τους προκύψει. Για τα προτεινόμενα θέματα μετάφρασης, μια προτιμούμενη προτεραιότητα δόθηκε για λήμματα σε κλάσεις ανώτερης ποιότητας και ύψιστης ως μέσης σπουδαιότητας. Από ότι φαίνεται θα είναι επίσης μια πετυχημένη εργασία που θα ενισχύσει την ελληνική Wikipedia με μια σειρά καλών λημμάτων.

Η μετάφραση λημμάτων της Wikipedia είναι κάτι που ενισχύει τους φοιτητές με την τριβή τους στην ορολογία της επιστήμης τους, όπως π.χ. στην ιδιαίτερα δύσκολη ιατρική ορολογία. Ιδιαίτερα εκεί, η γενική ομολογία είναι ότι δεν θα μπορούσε κανείς εύκολα να μεταφράσει κείμενα με ιατρικούς όρους, χωρίς να έχει άμεση σχέση με το αντικείμενο: κατ’ελάχιστο να είναι φοιτητής ιατρικής. Άρα αυτή η περίπτωση είχε κέρδος και για τις δυο πλευρές: οι φοιτητές μάθαιναν καλύτερα την ιατρική ορολογία σε δύο γλώσσες και η Wikipedia κέρδισε αρκετά πολύ καλά λήμματα που αλλιώς θα δημιουργούνταν δύσκολα. Επίσης, τόσο στην ιατρική όσο και στα μαθηματικά, οι φοιτητές είχαν την ευκαιρία να ασχοληθούν με εκλαϊκευτικά κείμενα που θα είχαν ως αποδέκτη το ευρύ κοινό και όχι κάποιον ακαδημαϊκό όπως ο καθηγητής τους, και άρα να χρησιμοποιήσουν ένα διαφορετικό τρόπο γραφής.

Τα παραπάνω προγράμματα έγιναν δυνατά μέσα από την συνεργασία με OKFN-Greece και τους διδάσκοντες του ΑΠΘ που δείχνουν ενδιαφέρον για το αντικείμενο. Βεβαίως, έχουν υπάρξει και άλλες προσπάθειες σε άλλες σχολές και πανεπιστήμια της Ελλάδας, αλλά με μικρότερο αντίκτυπο, τουλάχιστον για την ελληνική Βικιπαίδεια. Αποτελούν σημαντικούς σταθμούς για την μελλοντική επέκταση και λειτουργία παρόμοιων προγραμμάτων και σε άλλες σχολές και πανεπιστήμια της Ελλάδας. Άλλωστε, σε κάθε βήμα προχωράμε σε κάτι ακόμη καλύτερο, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές του Wikipedia Education Program. Ήδη, ένας από τους παραπάνω καθηγητές έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την ένταξη ενός εκτεταμένου προγράμματος περισσότερων εβδομάδων για το επόμενο έτος. Μπορεί να δούμε κάτι καλό!

Κωνσταντίνος Σταμπουλής – User:Geraki

 

Αναδημοσίευση από το blog του Wikimedia Foundation: Wikipedia education projects in Thessaloniki

Copyright notes: “AUTH-Math Education Program training” by Charalambos Bratsas, under CC-BY-SA 3.0, from Wikimedia Commons.