ΑποτελέσματαWiki Science Competition 2025

Το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο του 2025 διεξήχθη ο διαγωνισμός «Wiki Science Competition» με σκοπό τη διάδοση της επιστήμης και τη βελτίωση της εικονογράφησης λημμάτων της Βικιπαίδειας σχετικά με επιστημονικά θέματα.

Το Wiki Science Competition 2025 στην Ελλάδα διεξήχθη υπό την επίβλεψη του Wikimedia Community User Group Greece.

Ακολουθούν οι 10 νικήτριες εικόνες του διαγωνισμού, οι οποίες έχουν ήδη υποβληθεί και στο διεθνή διαγωνισμό. Συγχαρητήρια σε όλους τους συμμετέχοντες!

Εικόνα οπτικού μικροσκοπίου αυτοσυναρμολογούμενων φράκταλ που αποτελούνται από πλασμίδια (εξωχρωμοσωμικά μόρια DNA σε βακτήρια). Η εικόνα λήφθηκε 10 ημέρες μετά την εναπόθεση (drop casting) 10 μL υγρού δείγματος pTT1 (με χρήση μικροπιπέτας) σε υπόστρωμα πυριτίου (τύπου n++). Η εικόνα λήφθηκε στη Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου,
Φωτογραφία: Cpapak

Ο κομήτης C/2025 A6 (Lemmon) στις 10 Νοεμβρίου 2025, δύο ημέρες μετά το περιήλιο, από την Κρήτη. Φακός Samyang 135mm f/2 με αισθητήρα M4/3. Εικόνες 74x20s στοιβαγμένες με DSS.
Φωτογραφία: C messier

Ο χρόνος είναι βαμμένος με μπλε χρώμα. Μια μόνο σταγόνα μελανιού πέφτει στο νερό και αποκαλύπτει τέσσερις διαφορετικούς κόσμους. Σε καθαρό απιονισμένο νερό, κινείται αργά, ξεδιπλώνεται σε μαλακά, διστακτικά νήματα. Με το αλάτι, η κίνησή του γίνεται βαρύτερη, πιο συγκρατημένη, διαμορφωμένη από αόρατες ιοντικές δυνάμεις. Όταν υπάρχουν νανοφυσαλίδες, το νερό δεν είναι πλέον ακίνητο. Το μελάνι τεντώνεται, ανθίζει και ταξιδεύει πιο γρήγορα, καθοδηγούμενο από κρυφά ρεύματα που δεν αναγγέλλονται, αλλά αλλάζουν αποφασιστικά τη ροή. Όπου συνυπάρχουν νανοφυσαλίδες και αλάτι, η διάχυση γίνεται δραματική και ταραχώδης, μια πολυεπίπεδη, ζωντανή δομή που γεννιέται από αλληλεπιδράσεις πολύ μικρές για να τις δούμε. Αυτή η εικόνα αποτυπώνει τον διάλογο μεταξύ του ορατού και του αόρατου, δείχνοντας πώς τα νανοκλίμακας φαινόμενα μεταμορφώνουν ήσυχα την κίνηση, μετατρέποντας μια απλή σταγόνα μελανιού σε μια δυναμική έκφραση τέχνης που γίνεται επιστήμη.
Φωτογραφία: Hephaestus Team

Η Σελήνη
Φωτογραφία: Espgelioast

Εικόνα οπτικού μικροσκοπίου αυτοσυναρμολογημένων φράκταλ κατασκευασμένων από πλασμίδια (εξωχρωμοσωμικά μόρια DNA σε βακτήρια). Η φωτογραφία τραβήχτηκε 10 ημέρες μετά τη σταγόνα-χύτευση 5 μL υγρού δείγματος pTT1 (χρησιμοποιώντας μικροπιπέτα) σε υπόστρωμα πυριτίου (τύπου n++). Η φωτογραφία τραβήχτηκε στη Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνίου
Φωτογραφία: Cpapak

Το Μεγάλο Νεφέλωμα του Ωρίωνα, είναι ένα από τα φωτεινότερα νεφελώματα στον νυχτερινό ουρανό μας, που βρίσκεται στη Ζώνη του Ωρίωνα και είναι η πλησιέστερη στη Γη περιοχή σχηματισμού άστρων μεγάλης μάζας.

Φωτογραφία: Op Nick

Φάσεις ολικής έκλειψης Σελήνης στην Ελλάδα
Φωτογραφία: G Dellis

Διατομή ξύλου Cynometra spp. (Apomé)
Φωτογραφία: G-Lignum

Ο κομήτης C/2025 R2 (SWAN) στις 10 Νοεμβρίου 2025 από ένα νευτώνειο τηλεσκόπιο 8 ιντσών f/4. Η ουρά και μια αντιουρά είναι ορατές. Πλαίσια 93x30s. Επεξεργασμένο με DSS, GraXpert, Ps και GIMP.

Φωτογραφία: C messier

Διατομή ξύλου Shorea spp
Φωτογραφία: G-Lignum

Wikimedia Futures Lab

Η συμμετοχή μου στο Wikimedia Futures Lab στην Φρανκφούρτη της Γερμανίας αποτέλεσε μια ιδιαίτερα σημαντική και συμβολική στιγμή, όχι μόνο σε προσωπικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο κινήματος Wikimedia. Είκοσι πέντε χρόνια μετά την ίδρυσή της, η Wikipedia βρίσκεται σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι. Το μεγαλύτερο εγχείρημα συλλογικής, ανθρώπινης παραγωγής γνώσης καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται ραγδαία, υπό την πίεση της τεχνητής νοημοσύνης, της κρίσης εμπιστοσύνης στην προσφερόμενη πληροφορία και των νέων ρυθμιστικών πλαισίων που διαμορφώνουν το ψηφιακό τοπίο.

Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με ταχύτητα που δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Η άνοδος του AI-generated περιεχομένου δημιουργεί νέα δεδομένα για την παραγωγή και πρόσληψη γνώσης. Παράλληλα, η εμπιστοσύνη στην online πληροφορία κλονίζεται, ενώ οι κοινωνίες αναζητούν αξιόπιστα σημεία αναφοράς μέσα σε ένα περιβάλλον υπερπληροφόρησης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Wikipedia, η οποία τα τελευταία χρόνια αποτελούσε και αποτελεί βασικό αρωγό της εκπαίδευσης και της ελεύθερης πρόσβασης στη γνώση, δεν μπορεί να παραμείνει απλός παρατηρητής. Οφείλει να αναστοχαστεί, να κατανοήσει τις τάσεις και να χαράξει στρατηγικές που θα διασφαλίσουν τη διαχρονική της αξία.

Το Wikimedia Futures Lab σχεδιάστηκε ακριβώς ως ένας χώρος συλλογικής διερεύνησης. Μέσα από διαλόγους, ανταλλαγή εμπειριών και συνεργασία μεταξύ Wikimedians από διαφορετικά γεωγραφικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα, επιχειρήσαμε να διαμορφώσουμε μια κοινή κατανόηση των προκλήσεων αλλά και των ευκαιριών που αναδύονται. Η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε θεωρητικές αναλύσεις· επικεντρώθηκε στο πώς οι παγκόσμιες εξελίξεις επηρεάζουν τις τοπικές κοινότητες, τις μικρές γλωσσικές εκδόσεις και τα εθελοντικά οικοσυστήματα που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του κινήματος.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην κατανόηση των μεγάλων τάσεων της εποχής. Η τεχνητή νοημοσύνη, η μεταβαλλόμενη σχέση των πολιτών με την πληροφορία, οι ρυθμιστικές εξελίξεις και η αναδιαμόρφωση των ψηφιακών πλατφορμών συνθέτουν ένα νέο περιβάλλον. Η «σωστή» απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Ωστόσο, η δύναμη του κινήματος Wikimedia βρίσκεται ακριβώς στην ικανότητά του να μαθαίνει συλλογικά, να πειραματίζεται και να προσαρμόζεται χωρίς να χάνει τις θεμελιώδεις αξίες του.

Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει τη Wikipedia. Αυτό ήδη συμβαίνει. Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα εκπαιδεύονται σε περιεχόμενο που παράγεται από εθελοντές, ενώ ταυτόχρονα τα ίδια τα εργαλεία ΤΝ μπορούν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση διαδικασιών, τη μετάφραση, τον εντοπισμό βανδαλισμών ή την υποστήριξη νέων συντακτών. (Μην ξεχνάμε ότι η Wikipedia και τα Wikidata έχουν υπάρξει αιμοδότης και των μηχανών αναζήτησης όπως η Google ακριβώς λόγω του μεγάλου όγκου πληροφορίας και του οργανωμένου τρόπου που την παρέχει/παρουσιάζει). Το ουσιαστικό ερώτημα είναι με ποιους όρους θα διαμορφωθεί αυτή η σχέση. Πώς διασφαλίζουμε ότι η ανθρώπινη κρίση, η διαφάνεια, η λογοδοσία και η συνεργατικότητα παραμένουν στον πυρήνα του εγχειρήματος; Πώς αποφεύγουμε τη μετάβαση από τη συλλογική γνώση σε μια νέα μορφή αλγοριθμικής αυθεντίας, ενός κοτεινού κουτιού χωρίς έλεγχο και λογοδοσία;

Για μένα, το Futures Lab λειτούργησε ως υπενθύμιση ότι το κίνημα δεν φοβάται τον αναστοχασμό. Αντίθετα, επενδύει σε αυτόν. Με πολύ ενδιαφέρον άκουσα για παράδειγμα τον εκπρόσωπο της Encyclopedia Britannica για τον τρόπο που προσπάθησε αυτή να αποφύγει να ξεπεραστεί από την Wikipedia. Η Wikipedia δεν είναι απλώς μια πλατφόρμα περιεχομένου. Είναι μια ζωντανή κοινότητα ανθρώπων που πιστεύουν στην ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση και στην αξία της συνεργασίας. Σε μια εποχή αβεβαιότητας, η ενίσχυση του αισθήματος του «ανήκειν» και η καλλιέργεια κοινής στρατηγικής σκέψης αποτελούν προϋποθέσεις επιβίωσης και εξέλιξης.

Η 25ετής πορεία της Wikipedia δεν αποτελεί απλώς έναν επετειακό σταθμό. Είναι αφετηρία για μια νέα φάση πειραματισμού και στρατηγικής προσαρμογής. Το Wikimedia Futures Lab δεν έδωσε τελικές απαντήσεις, άνοιξε όμως τον χώρο για τις σωστές ερωτήσεις. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο βήμα: να αναγνωρίσουμε ότι το μέλλον της γνώσης δεν είναι δεδομένο, αλλά διαμορφώνεται μέσα από συλλογική σκέψη, υπευθυνότητα και συνεχή ανανέωση. Οι επόμενες συναντήσεις ελπίζω να χαράξουν μια σαφή και ξεκάθαρη στρατηγική και αυτό θα πρέπει να γίνει χωρίς καμία καθυστέρηση.

Σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία παράγεται ολοένα και πιο γρήγορα, η υπεράσπιση της ανθρώπινης, συνεργατικής γνώσης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η συμμετοχή μου σε αυτή τη διαδικασία με ενίσχυσε στην πεποίθηση ότι το κίνημα Wikimedia διαθέτει τη βούληση και τη συλλογική ωριμότητα για να παραμείνει επίκαιρο και ουσιαστικό. Το μέλλον δεν είναι απλώς κάτι που θα μας συμβεί. Είναι κάτι που καλούμαστε να συνδιαμορφώσουμε.

Μάριος Μαγιολαδίτης

Photo: By Jason Ekvidi – Own work, CC BY-SA 4.0, available at Commons

By Magioladitis – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=183851743

25 Χρόνια Wikipedia – Εορτασμός στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο με εθελοντές φοιτητές

Σε εορταστικό και ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα πραγματοποιήθηκε στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο εκδήλωση για τη συμπλήρωση 25 χρόνων από την ίδρυση της Wikipedia, της μεγαλύτερης συνεργατικής εγκυκλοπαίδειας στον κόσμο. Η δράση υλοποιήθηκε με τη συμμετοχή των εθελοντών του Ionian Wikithon, του συνεδρίου Ionian University Student Conference in Informatics και φοιτητές του τμήματος πληροφορικής, αναδεικνύοντας τον δυναμικό ρόλο της φοιτητικής κοινότητας στη διάδοση της ελεύθερης γνώσης.

Η εκδήλωση περιλάμβανε σύντομη αναδρομή από την κ. Ελένη Χριστοπούλου, μέλος ΕΔΙΠ του Τμ. Πληροφορικής στην πορεία της Wikipedia από το 2001 έως σήμερα, με έμφαση στη συμβολή των εθελοντών συντακτών, των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και των φοιτητικών πρωτοβουλιών στη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου και ανοιχτού οικοσυστήματος γνώσης. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σύνδεση της Βικιπαίδειας με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και στην αξιοποίησή της ως εργαλείου ανάπτυξης ψηφιακού γραμματισμού, τεκμηριωμένης συγγραφής και κριτικής σκέψης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πρωτοβουλία ΒικιΕλληνιστί στην οποία συμμετέχει η Κοινότητα Βικιπαιδιστών Ελλάδας.

Ακολούθησε αναδρομή των δράσεων του Ionian Wikithon με ιδιαίτερη έμφαση στην συνεισφορά φοιτητών του Ιονίου Πανεπιστημίου τόσο στην ανοιχτή γνώση όσο και στον ανοιχτό κώδικα

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, φοιτητές και εθελοντές αντάλλαξαν εμπειρίες από τη συμμετοχή τους σε δράσεις δημιουργίας και επιμέλειας λημμάτων, ενώ συζητήθηκαν νέες πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν τη συνεργασία του Ιονίου Πανεπιστημίου με την κοινότητα των Βικιπαιδιστών. Η συμβολική κοπή της επετειακής πίτας για τα 25 χρόνια της Wikipedia αποτέλεσε το αποκορύφωμα της εκδήλωσης, σηματοδοτώντας τη συνέχιση μιας δημιουργικής και εξωστρεφούς πορείας.

Ακολούθησε ενημέρωση για την προετοιμασία της φετινής διοργάνωσης του 2ου φοιτητικού συνεδρίου Ionian University Student Conference in Informatics το οποίο θα έχει και την υποστήριξη της Κοινότητας Βικιπαιδιστών Ελλάδας.

Ο πρόεδρος της Κοινότητας Βικιπαιδιστών Ελλάδος, κ. Μάριος Μαγιολαδίτης, συνεχάρη τους φοιτητές και τους διοργανωτές για την ενεργό συμμετοχή τους και υπογράμμισε ότι «η Wikipedia δεν είναι απλώς ένα εργαλείο πληροφόρησης, αλλά ένα ζωντανό παράδειγμα συνεργατικής δημιουργίας, όπου η ακαδημαϊκή γνώση συναντά την κοινωνική προσφορά».

Η εκδήλωση επιβεβαίωσε τη διαρκή σύνδεση του Ιονίου Πανεπιστημίου με τις αρχές της ανοιχτής γνώσης και της καινοτομίας, θέτοντας τις βάσεις για νέες συνέργειες που θα ενισχύσουν τη συμμετοχή των φοιτητών στη διεθνή κοινότητα της Wikipedia.

Παρουσίαση Βικιπαίδειας στο σχολείο Ζαβαριάν

Από την εισαγωγή στο οικοσύστημα Wikimedia στο σχολείο Ζαβαριάν. Azniv Stepanian CC0 1.0.

Στις 18 Φεβρουαρίου 2025 έγινε μια εισαγωγή της Βικιπαίδειας στο Δημοτικό Σχολείο Ζαβαριάν, που είναι το κύριο δημοτικό σχολείο της μεγάλης αρμενικής κοινότητας της Αθήνας.

Την παρουσίαση εκπόνησε ο Νίκος Λυκομήτρος, μέλος της Κοινότητας Βικιπαιδιστών Ελλάδας, ο οποίος μίλησε για την σημασία της Βικιπαίδειας ως την μεγαλύτερη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια, τις πολιτικές της, τη σημασία της, αλλά και το πως μπορούν οι μαθητές της αρμενικής κοινότητας να συνεισφέρουν στην Βικιπαίδεια μεταφράζοντας λήμματα στα ελληνικά σχετικά με τον αρμενικό πολιτισμό και θέματα αρμενικού ενδιαφέροντος, εμπλουτίζοντας την Βικιπαίδεια και συμβάλλοντας στην πολιτιστική διπλωματία.

Η παρουσίαση αυτή έγινε στους μαθητές της έκτης τάξης του σχολείου. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η διευθύντρια του σχολείου, Χαϊγκάν Μινασιάν, έχει εμπλέξει εδώ και χρόνια τους μαθητές του σχολείου με την Βικιπαίδεια στα δυτικά αρμενικά, με σκοπό τον εμπλουτισμό της Βικιπαίδειας στη γλώσσα αυτή.