Εργαστήριο Βικιπαίδειας στην Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών

Ο βικιπαιδιστής Νίκος Λυκομήτρος και οι φοιτήτριες του τμήματος γαλλικής φιλολογίας του ΕΚΠΑ, λίγο πριν την αρχή του μαθήματος της 1ης Νοεμβρίου.

Η Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών είναι η μεγαλύτερη σχολή πανεπιστημίου στην Ελλάδα. Χωρισμένη σε τμήματα ιστορίας και αρχαιολογίας, φιλολογίας, ξένων γλωσσών, ψυχολογίας και άλλα, πάνω από 13.000 φοιτητές φοιτούν σε κάποιο από τα τμήματα.

Από τότε που άρχισα να φοιτώ στην φιλοσοφική σχολή Αθηνών, τον Οκτώβριο του 2022, στο τμήμα ιστορίας και αρχαιολογίας, το ενδιαφέρον μου για την Βικιπαίδεια ήταν ανέκαθεν υψηλό. Αρχικά, στη μορφή άτυπων ερευνών που στόχο είχαν να βρουν μέσα στο αναγνωστικό κοινό των φοιτητών, τι προτιμά να διαβάζει και τι κενά βρίσκει.

Η παρουσίαση του μνημείου της Βικιπαίδειας στην Πολωνία. Ένα μνημείο που διευκρινίζει συνεχώς την αποστολή μας- να προωθήσουμε την ελεύθερη γνώση.

Τον Μάρτιο του 2023 όταν έγινε η ολοκλήρωση του μαραθώνιου ζωτικών λημμάτων, και βγήκαν τα αποτελέσματα, γνώρισα την Ελένη Τζιάφα, καθηγήτρια στο μάθημα της μετάφρασης στο τμήμα γαλλικής φιλολογίας του ΕΚΠΑ. Ήδη είχαν συνεργαστεί με τον Κωνσταντίνο Σταμπουλή, τον οποίο ευχαριστώ για την παροχή της διαφάνειας τον Φεβρουάριο και βγήκαν λίγα λήμματα από φοιτήτριες. Έτσι, αποφάσισα να κάνω κάτι πιο οργανωμένο και μαζικό.

Τον Αύγουστο ξεκίνησα την ενεργή σχεδίαση του μαθήματος. Τον Σεπτέμβριο επισημοποιήθηκε η συνεργασία. Τον Οκτώβριο κλείσαμε τις λεπτομέρειες που έλειπαν, όπως ποια λήμματα θα δουλέψουν οι φοιτητές και θέματα πρακτικής φύσεως. Καθ’όλο το καλοκαίρι, έψαξα αρκετούς συλλόγους Βικιπαίδειας σε πανεπιστήμια και σχολεία για να βρω ποιο μου ταιριάζει περισσότερο, και πόσο θέλω να εξελίξω τον σύλλογο Βικιπαίδειας στην φιλοσοφική σχολή Αθηνών. Έμπνευση για εμένα έχει αποτελέσει ο υποδειγματικός σύλλογος Βικιπαίδειας στο σχολείο Νοτρ Νταμ του Μπανγκλαντές (ένα από τα πιο γνωστά δημόσια λύκεια) που έχει ξεκινήσει ο Μοχαμάντ Ραφιούλ Μπαχάρ Ραφί το 2019, και έχει αποτελέσει υπόδειγμα επιτυχημένου συλλόγου, έχοντας στο δυναμικό του, πέρα από βικιπαιδιστές, φωτογράφους, βιντεογράφους, γραφικούς σχεδιαστές και όχι μόνο (δείτε εδώ πληροφορίες) και προωθούν πετυχημένα, δεδομένης της συνεργασίας με τις σχολικές αρχές και τον σύλλογο αγγλικής γλώσσας της σχολής, τις αξίες και τα ιδανικά του κινήματος Wikimedia. Και επειδή η φιλοσοφική σχολή Αθηνών έχει πολύ μεγάλο φοιτητικό πληθυσμό, προφανώς είναι κάτι, που μπορούμε να το κάνουμε πραγματικότητα και εδώ, αν υπάρξει κίνητρο και θέληση, που το έχουμε.
Στις 26 Οκτωβρίου έγινε η συνάντηση με την κα. Τζιάφα. Κλείσαμε τις τελευταίες λεπτομέρειες και είδα την αίθουσα που θα κάνω τα μαθήματα. Μεγάλη ανυπομονησία για το πρόγραμμα υπήρχε εκ μέρους μου, αφού είναι η πρώτη φορά που προώθησα την ΒΠ στο πανεπιστήμιο- ουσιαστικά η αρχή για πολλά τέτοια εγχειρήματα τα επόμενα χρόνια. Σημαντική ήταν η βοήθεια της Μαρίνας Κορίλλη που είχε λογαριασμό από νωρίτερα στην Βικιπαίδεια, στο πρόγραμμα του Φεβρουαρίου, σε τεχνικά θέματα.

Την 1η Νοεμβρίου και την επομένη, αφού υπάρχουν δύο ομάδες- μια με σχεδόν 20 φοιτήτριες και 5-6 στη δεύτερη, έδωσα ιδιαίτερη έμφαση στους κανονισμούς της ΒΠ, στην έλλειψη γυναικών συντακτριών και τη φυλετική προκατάληψη στη ΒΠ, την σημασία της Βικιπαίδειας για την επιβίωση της γλώσσας, και ιδιαίτερη έμφαση στα κίνητρα ώστε να συνεισφέρουν και μετά το εργαστήριο. Δώσαμε με την κα. Τζιάφα μια ολοκληρωμένη παρουσίαση για το τι είναι η Βικιπαίδεια.

Η προώθηση του πρωτοποριακού εγχειρήματος Wiki for Minorities, το οποίο ταιριάζει με το στόχο του μαθήματος μας που προωθεί την πολυπολιτισμικότητα. Στόχο έχει την προώθηση των θρησκευτικών, εθνικών, και διασπορικών κοινοτήτων. Εκεί είμαι ένα από τα βασικά συντονιστικά μέλη του παγκόσμιου εγχειρήματος, με εμπνευστή και επικεφαλή του εγχειρήματος τον Χοσέ Ιγνάσιο Γαλιάρδο, χιλιανό Βικιπαιδιστή. Η συνεργασία με ομογενείς και μετανάστες στην Ελλάδα είναι ο επόμενος στόχος μου.


Στις 8 Νοεμβρίου και 9 Νοεμβρίου έλαβαν χώρα τα επόμενα δύο μαθήματα για τις δύο ομάδες. Την Τετάρτη, βγήκαν τα πρώτα δύο λήμματα, κάτι για το οποίο είμαι περήφανος. Επίσης συνέχισε η δημιουργία των λογαριασμών και η εκμάθηση του πως λειτουργεί το εργαστήρι της μετάφρασης, αφού οι διδασκόμενες(-οι) δίνουν έμφαση σε γαλλίδες συγγραφείς και ηθοποιούς, κάτι που κάνει ακόμη πιο σημαντικό το πρώτο, έστω και ταπεινό, εργαστήριο. Έτσι, συμβάλλουμε σε μια πιο δίκαιη Βικιπαίδεια με περισσότερη παρουσία του γυναικείου φύλου και σχεδόν 20 λήμματα βγήκαν στον αέρα, ενώ ορισμένες φοιτήτριες επιθυμούν να συνεχίσουν την συνεισφορά τους.

Αυτή είναι η πρώτη δράση του Συλλόγου Βικιπαίδειας στην φιλοσοφική σχολή Αθηνών, που ίδρυσα. Φιλοδοξώ να κάνω από κοινού με άλλους/ες φοιτητές/τριες και δράσεις σε άλλα τμήματα το 2024, με έμφαση στο ιστορικό-αρχαιολογικό, στο οποίο σπουδάζω, το τμήμα ψυχολογίας (για λόγους που σχετίζονται με τη δημοτικότητα των ψυχολογικών θεμάτων) και φιλολογίας μεταξύ άλλων. Στο τμήμα Γαλλικής φιλολογίας του ΕΚΠΑ τέλος, ανάλογες δράσεις διεξήγαγε διαδικτυακώς ο Κωνσταντίνος Σταμπουλής το 2021.

Μια πρόσκληση προς τους ομογενείς

Σήμερα, στη Γερμανία ζουν πάνω από 400.000 Έλληνες, στην Ολλανδία 30.000, στο Βέλγιο άλλοι τόσοι, 35.000 στη Γαλλία, 400.000 στη Βρετανία, 35.000 στη Σουηδία, 90.000 με 110.000 στην Ιταλία, 3.250 στη Νορβηγία, 5.000 με 18.000 στην Αυστρία, 500.000 στην Αυστραλία, έως και 3.000.000 στην Αμερική εκ των οποίων περίπου 270.000 δηλώνουν τα ελληνικά ως μητρική γλώσσα, 280.000 στο Καναδά, 14.000 στην Ελβετία.

Παρά το γεγονός ότι η ελληνική διασπορά ξεπερνά τα 2 με 3 εκατομμύρια Ελλήνων σε όλο το κόσμο, οι συνεισφέροντες στην ελληνική Βικιπαίδεια εκτός Ελλάδας και Κύπρου μέχρι τώρα είναι πολύ λίγοι, αλλά έχουν συνεισφέρει σημαντικά. Οι ομογενείς Βικιπαιδιστές μπορούν να προσφέρουν μια διαφορετική οπτική σε θέματα που συνδέονται με την Ελλάδα, αλλά και να βελτιώσουν πολύ την κάλυψη της Βικιπαίδειας στην ελληνική γλώσσα για θέματα εκτός Ελλάδας, επειδή έχουν συχνά άλλα ενδιαφέροντα.

Αν είστε ομογενής, σας καλωσορίζουμε να συνεισφέρετε στη Βικιπαίδεια και μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε εφόσον το επιθυμείτε.

Λόγοι για να συνεισφέρεις στην Ελληνική Βικιπαίδεια


Εάν ζεις εκτός Ελλάδας, υπάρχουν πολλοί λόγοι για να συνεισφέρεις στην Ελληνική Βικιπαίδεια.

  • Διατηρείς ή βελτιώνεις την γνώση της ελληνικής γλώσσας και έρχεσαι σε επαφή με περισσότερους Έλληνες αναγνώστες, σε ένα περιβάλλον που το όποιο σου λάθος θα διορθωθεί εύκολα από άλλους χρήστες.
  • Με την συμμετοχή σου στη Βικιπαίδεια διατηρείς μια σύνδεση παραπάνω με την Ελλάδα.
  • Συμβάλλεις στην βελτίωση της Ελληνικής Βικιπαίδειας επεκτείνοντας περισσότερο την κάλυψη για την χώρα στην οποία ζεις, ελκύοντας τόσο τους αναγνώστες από την Ελλάδα/Κύπρο όσο και από τη χώρα στην οποία ζεις, ιδιαίτερα αν υπάρχει μεγάλη κοινότητα Ελλήνων εκεί. Υπάρχουν πολλά κενά για διάφορες ευρωπαϊκές χώρες και προφανώς η συμβολή σας για την κάλυψη των ξένων θα είναι σημαντική, γιατί εκτός από τους άλλους ομογενείς θα εξυπηρετείτε και τους Έλληνες στην Ελλάδα, όπως δηλώθηκε και παραπάνω.
  • Επειδή η αγγλική Βικιπαίδεια αποτελεί τη βάση των μεταφράσεων στην ελληνική Βικιπαίδεια, μπορείς να επεκτείνεις την κάλυψη για τη χώρα σου σε υπάρχοντα λήμματα συμπεριλαμβάνοντας και τη χώρα που ζεις και παρέχοντας έτσι περισσότερες οπτικές σε διεθνή θέματα, ειδικά σε ελληνοκεντρικές σελίδες.
  • Ιδιαίτερα για τους ομογενείς δεύτερης και τρίτης γενιάς, είναι μια ευκαιρία να διατηρήσετε την επαφή με την ελληνική γλώσσα σε ένα συνεργατικό περιβάλλον.
  • Τέλος, για τους μη Έλληνες κατοίκους χωρών εκτός από την Ελλάδα και την Κύπρο, οι οποίοι μαθαίνουν η γνωρίζουν ελληνικά, είναι μια ευκαιρία να εξασκήσουν τις γνώσεις τους σε ένα περιβάλλον που θα υπάρχει ανατροφοδότηση και διόρθωση του κάθε λάθους από άλλους χρήστες.

Τρόπος εγγραφής στην Ελληνική Βικιπαίδεια


Αν έχεις ήδη λογαριασμό σε Βικιπαίδεια σε οποιαδήποτε άλλη γλώσσα, δε χρειάζεται καμιά άλλη προετοιμασία. Απλά άρχισε τις επεξεργασίες.

Αν δεν έχεις λογαριασμό στη Βικιπαίδεια:

  • Πατάς το κουμπί που γράφει δημιουργία λογαριασμού.
  • Συμπληρώνεις το όνομα χρήστη σου, δύο φορές τον κωδικό σου, το CAPTCHA και την διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σου και πατάς εγγραφή.

Πρώτα βήματα

  • Στα πρώτα βήματα μπορείς να βοηθηθείς από την Εισαγωγή.
  • Είναι χρήσιμο μετά να πας στην σελίδα Ειδικό:Προτιμήσεις και να πατήσεις το «Εμφάνιση αρχικής σελίδας νεοεισερχόμενου» και τέλος «Αποθήκευση προτιμήσεων», για να μπορούμε να σε καθοδηγήσουμε καλύτερα στα πρώτα σου βικιπαιδικά βήματα.

Εάν θελήσεις μπορείς να ζητήσεις συμμετοχή σε διαδικτυακά μαθήματα του Wikimedia User Group Greece για ΄όταν είναι διαθέσιμα.

Διαδικτυακή συνάντηση Βικιπαιδιστών για τα ανοικτά δεδομένα

Την Κυριακή 7 Μαρτίου 2021 πραγματοποιήθηκε η τρίτη διαδικτυακή συνάντηση της κοινότητας της ελληνικής Βικιπαίδειας. Θέμα της συνάντησης ήταν αυτή τη φορά, τα ανοικτά δεδομένα, με την ευκαιρία της Ημέρας Ανοικτών Δεδομένων στις 6 Μαρτίου.

Στην συνάντηση συζητήθηκαν πολλά θέματα γύρω από τα ανοιχτά δεδομένα. Προβλήθηκαν ελληνικές σελίδες που παρέχουν ανοικτά δεδομένα για διάφορους στατιστικούς δείκτες ή άλλα δεδομένα στην χώρα (π.χ. data.gov.gr, geodata.gov.gr), γραφήματα που αφορούσαν την πανδημία του κορονοϊού στην Ελλάδα και συζητήθηκαν πολλά πράγματα γύρω από τα Wikidata, όπως π.χ. η αντίθεση της αγγλικής έκδοσης σε ορισμένες τεχνικές λειτουργίες που χρησιμοποιούνται αρκετά σε άλλες Βικιπαίδειες. Παράλληλα με αυτό συζητήθηκε επίσης ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η προσθήκη πηγών και την κυριαρχία των επίσημων πηγών, η ελεύθερη γνώση και η σημασία της παράθεσης όλων των απόψεων σε ένα λήμμα.

Απεικόνιση οθόνης από την τηλεδιάσκεψη, με εικόνες ή ονόματα συμμετοχόντων.

Έπειτα συζητήθηκαν πολλά άλλα θέματα για την Βικιπαίδεια. Ο προβληματισμός για το μικρό μέγεθος της ελληνικής κοινότητας συνοδεύτηκε από μια εκτίμηση για το πως θα μπορούσε να είναι δυνητικά η Ελληνική Βικιπαίδεια αν ο πληθυσμός και η έκταση της Ελλάδας ήταν μεγαλύτερος, αλλά και μια ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το πως θα μπορούσε (και κατά πόσο ήταν εφικτό) να υπάρξει μια μεγαλύτερη Ελλάδα όσον αφορά την έκταση. Έπειτα από αυτό έγινε και μια συζήτηση σχετικά με τα αριθμητικά μεγέθη διαφόρων Βικιπαιδειών αλλά και τους παράγοντες που κάνουν μια Βικιπαίδεια πιο ισχυρή ή πιο αδύναμη ως προς τον αριθμό λημμάτων.

Η συζήτηση συνεχίστηκε με διάφορα θέματα της Βικιπαίδειας, όπως για παράδειγμα τα λήμματα σύντομου μεγέθους, το γεγονός ότι πολλά λήμματα για τρέχοντα γεγονότα μένουν ανενημέρωτα για πολύ καιρό και παρουσιάζουν ελλειπή στοιχεία, αλλά και την έλλειψη πηγών, όπως επίσης και την αυτοματοποιημένη δημιουργία λημμάτων που γίνεται σε διάφορες Βικιπαίδειες. Επίσης, έγινε και μια συζήτηση με τα εγχειρήματα προώθησης της Βικιπαίδειας σε πανεπιστήμια, αλλά και για το εργαστήριο με θέμα την γυναίκα που θα γίνει την Τετάρτη.

Η συνάντηση στέφθηκε με επιτυχία, καθώς συμμετείχαν 13 Βικιπαιδιστές συνολικά. Γενικά, το ενδιαφέρον των χρηστών συνέχισε ακάθεκτο μέχρι το τέλος της συνάντησης, με μια συνεχή ανταλλαγή απόψεων και διάλογο. Συμφωνήθηκε η ανανέωση του διαδικτυακού ραντεβού της κοινότητας για τον Απρίλιο.

Μαραθώνιος λημματογράφησης για τις γλώσσες και την γλωσσολογία

Στις 9 Φεβρουαρίου εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Στις 21 Φεβρουαρίου εορτάζεται η Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας, αποτίοντας φόρο τιμής στην διαμαρτυρία που έγινε στην Ντάκα του τότε Ανατολικού Πακιστάν για την προστασία της βεγγαλικής γλώσσας. Η Ομάδα Χρηστών της Κοινότητας του Wikimedia Ελλάδας (Wikimedia Community User Group Greece) διοργανώνει ένα μαραθώνιο λημματογράφησης και επέκτασης λημμάτων για τις γλώσσες του κόσμου και την γλωσσολογία, ο οποίος διαρκεί από τις 8 Φεβρουαρίου μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2021.

Αντικείμενο του διαγωνισμού είναι η δημιουργία νέων λημμάτων για τις γλώσσες του κόσμου και την γλωσσολογία, αλλά και η επέκταση των υπαρχόντων λημμάτων για τις γλώσσες και την γλωσσολογία στην Ελληνική Βικιπαίδεια. Για να διασφαλιστεί η ποιότητα των λημμάτων, το ελάχιστο όριο λέξεων στα λήμματα είναι 270 λέξεις.

Στον διαγωνισμό μπορούν να δημιουργηθούν λήμματα για γλώσσες, γλωσσικές οικογένειες, γλώσσες σε μια χώρα αλλά και γλωσσολογικούς όρους (που αφορούν την γραμματική, το συντακτικό μιας γλώσσας). Λήμματα για αλφάβητα γλωσσών είναι επίσης δεκτά στον διαγωνισμό, όπως και θέματα γλωσσικής ιστορίας (ιστορίας μιας γλώσσας και γλωσσικά κινήματα).

Για τους χρήστες που θα συμμετάσχουν θα απονεμηθεί ένα ειδικό αστέρι για την συνεισφορά τους.

Τα λήμματα που δημιουργούνται ή επεκτείνονται προστίθονται σε αυτή την σελίδα.