Μεταρρύθμιση στα Πνευματικά Δικαιώματα

Στις 16 Ιουνίου η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψηφίζει μια Έκθεση για τα Πνευματικά Δικαιώματα η οποία μπορεί να φέρει κάποιες καλές, κακές ή απλά ανεπαρκείς αλλαγές σε ζητήματα που ενδιαφέρουν το κίνημα Wikimedia, όπως π.χ. πνευματικά δικαιώματα για έργα από δημόσιες υπηρεσίες, ελευθερία πανοράματος κλπ. Παρακάτω βρίσκονται κάποιες κοινές θέσεις όσων εθελοντών ασχολούνται με την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Wikipedia και το ευρύτερο κίνημα Wikimedia, και τις οποίες ως Wikimedia User Group Greece κοινοποιήσαμε στον Έλληνα ευρωβουλευτή Κώστα Χρυσόγονο, μέλος της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων. Πρόκειται για ζητήματα που μας απασχολούν καθημερινά και στην πράξη, μέσα από την προσπάθεια για ανάρτηση περιεχομένου στο Wikimedia Commons και ιδιαίτερα φωτογραφιών με ελεύθερες άδειες χρήσης, που να μην παραβιάζουν οποιοδήποτε δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Θεωρούμε ότι η μεταρρύθμιση των πνευματικών δικαιωμάτων με βάση τις παρακάτω αρχές θα είναι ωφέλιμη όχι μόνο στα κινήματα για την ελεύθερη διάδοση της γνώσης όπως το δικό μας, αλλά ευρύτερα θα είναι ωφέλιμη για κάθε Έλληνα και Ευρωπαίο πολίτη, δίνοντάς του πρόσβαση σε έργα που ανήκουν ή θα έπρεπε να ανήκουν σε όλους, και ασφάλεια όταν κάνει χρήση έργων που θεωρεί αυτονόητα ότι είναι ελεύθερα.

  1. Τα έργα που δημιουργήθηκαν από τους υπαλλήλους της κυβέρνησης, της δημόσιας διοίκησης και των δικαστηρίων, στο πλαίσιο των επίσημων καθηκόντων τους, θα πρέπει να αποτελούν Κοινό Κτήμα (Public Domain).
  2. Να διευκρινιστεί ότι η ψηφιοποίηση δεν χορηγεί νέα χρονική περίοδο προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων για τα έργα που ήταν προηγουμένως Κοινό Κτήμα. Η ψηφιοποίηση ενός έργου κατά κανόνα δεν αποτελεί έκφραση πρωτότυπης διανοητικής διεργασίας αλλά παραγωγή αντιγράφου/αντιτύπου ενός έργου.
  3. Ελευθερία Πανοράματος: Βελτίωση της ασφάλειας δικαίου των καθημερινών δραστηριοτήτων με την προσθήκη μιας εξαίρεσης για την πλήρη ελευθερία πανοράματος σε όλη την Ευρώπη. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις που παραχωρούν “ελευθερία πανοράματος” μόνο για “μη εμπορική χρήση” (NC) είναι νομικά ασυνάρτητες, καθώς “κοινό κτήμα” και “μη εμπορικότητα” είναι αντικρουόμενοι όροι.Διαπιστώνουμε καθημερινά και στην πράξη ότι η απουσία της εξαίρεσης είναι ακατανόητη από τον πολίτη και αντικρούει στα χρηστά ήθη. Πολύ περισσότερο όταν θα πρέπει να εξηγείται ότι με την απόλυτη εφαρμογή του νόμου, δεν επιτρέπεται η δημοσίευση φωτογραφιών ακόμη και από δημόσια έργα, μνημεία, και εθνικά σύμβολα. Σύγχρονα κτίρια (όπως το ΟΑΚΑ) και μνημεία όπως αγάλματα, προτομές και αδριάντες σε δημόσιους χώρους, κατασκευασμένα με δημόσια έξοδα και που απευθύνονται στον πολίτη θα πρέπει να επιτρέπεται να φωτογραφηθούν και να χρησιμοποιηθούν με οποιοδήποτε τρόπο ως κοινό κτήμα. Ακόμη και το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη συμπεριλαμβάνεται μεταξύ έργων σε δημόσια θέα τα οποία χωρίς την ρητή ελευθερία πανοράματος και με απόλυτη εφαρμογή του νόμου βρίσκονται υπό περιορισμό (ο επικεφαλής αρχιτέκτονας πέθανε το 1961. Χωρίς την εξαίρεση θα γίνει κοινό κτήμα το 2032).Η “μη εμπορική χρήση” ωφελεί μόνο μεγάλες διεθνείς επιχειρήσεις που έχουν τους πόρους να αντεπεξέλθουν στις διαδικασίες χορήγησης αδειών για εμπορική χρήση, ενώ μεμονωμένοι καλλιτέχνες και πολίτες δεν μπορούν να ακολουθήσουν αυτό το δρόμο. Στην πράξη, η απουσία εξαίρεσης δεν αποφέρει περισσότερο εισόδημα για τους περισσότερους αρχιτέκτονες ή άλλους εικαστικούς καλλιτέχνες, καθώς ουδείς σκέφτεται ότι μπορεί να χρειάζεται άδεια, αλλά και κανείς αρχιτέκτονας ή γλύπτης δεν διεκδικεί οτιδήποτε από την δημοσίευση φωτογραφιών από τα έργα του. (σημειώνουμε εδώ ότι μιλούμε για δισδιάστατη αποτύπωση (φωτογραφίες ή άλλα) και όχι 3D αντίγραφα.Επίσης, ο ορισμός της “μη εμπορικής” χρήσης είναι αόριστος και επισφαλής στην σύγχρονη εποχή. Είναι συζητήσιμο κατά πόσο αποτελεί ή όχι εμπορική χρήση η δημοσίευση φωτογραφίας ενός έργου που βρίσκεται σε κοινή θέα, μέσα από ένα ιστότοπο με ελεύθερη πρόσβαση για τον αναγνώστη αλλά που φιλοξενεί διαφημίσεις (ακόμη και το απλούστερο blog μπορεί να περιέχει διαφημίσεις που να συνεισφέρουν στην κάλυψη εξόδων).Σύμφωνα με τα παραπάνω θεωρούμε ότι επιβάλλεται η ρητή προσθήκη εξαίρεσης για έργα σε μόνιμη δημόσια θέα.

 

Περισσότερα

Έκθεση αξιολόγησης των πνευματικών δικαιωμάτων της ΕΕ

WikiΠόλεις χρησιμοποιούν γραμμωτούς κώδικες για να μοιραστούν πληροφορία σε smartphones

 

Οι επισκέπτες της μικρής πόλης Toodyay της Δυτικής Αυστραλίας μαθαίνουν για τα ιστορικά μνημεία σκανάροντας QR codes που οδηγούν σε αντίστοιχα λήμματα στη Βικιπαίδεια στα smartphones τους. Φωτογραφία από Gnangarra, με ελεύθερη άδεια υπό τους όρους της CC BY-SA 2.5 au.

Το εγχείρημα  WikiΠόλεις σου επιτρέπει να μάθεις περισσότερα για τα τοπικά μνημεία με το σκανάρισμα γραμμωτού κώδικα που σε οδηγεί σε σχετικά λήμματα της Βικιπαίδειας μέσα από το  “smartphone” σου. Αυτή η πρωτοβουλία ξεκίνησε στην ιστορική πόλη της  Βρετανίας  Monmouth το 2011, χρησιμοποιώντας το  QRpedia project, ένα διαδικτυακό σύστημα για κινητά που χρησιμοποιεί QR codes για να εμφανίσει λήμματα της Βικιπαίδειας στους χρήστες.

Όταν είδα αυτό το εγχείρημα στο Wikimania το 2012, αμέσως σκέφτηκα ότι είναι ένας εξαίρετος νέος τρόπος για να μοιραστείς τη γνώση! Μετά που επέστρεψα στο σπίτι μου στο Perth, ήρθα σε επαφή με την πόλη του  Fremantle αναφορικά με αυτή την ιδέα, κι έτσι καθιερώθηκε το πρώτο εγχείρημα  WikiΠόλης στην Αυστραλία:η Freopedia. Το Μάρτιο του 2013, η προσπάθειές μου στην ανάπτυξη αυτού και άλλων εγχειρημάτων του Wikimedia  είχε ως αποτέλεσμα να προταθώ ως υποψήφιος για το Western Australian State Heritage Awards. Και αν και δεν κατέληξε στο να κερδίσω αυτό το βραβείο, έδωσε σε μένα και σε έναν άλλον Βικιπαιδιστή  μια ευκαιρία να παρακολουθήσω τα βραβεία, όπου μιλήσαμε με μια σειρά από ανθρώπους σχετικά με νέους τρόπους που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη Βικιπαίδεια και το κίνημα της ελεύθερης γνώσης.  Ο Πρόεδρος της Toodyay Historical Society με προσκάλεσε να συμμετάσχω σε μια αποστολή να επισκεφτώ δύο εξαιρετικά σημαντικά ιστορικά τοπία στο Avon Valley National Park της Δυτικής Αυστραλίας. Ήταν στη διάρκεια αυτού του οδοιπορικού  που συνάντησα τον Πρόεδρο  Shire και συζητήσαμε για πρώτη φορά  την ιδέα να εφαρμόσουμε την έννοια της  WikiΠόλης στην περιοχή τους. Από αυτήν την αρχική συζήτηση, γεννήθηκε το εγχείρημα   Toodyaypedia.

Τους επόμενους έξι μήνες, ξεκινήσαμε να σχεδιάζουμε την  Toodyaypedia, για να κάνουμε δυνατό τον διαμοιρασμό της γνώσης των ιστορικών μνημείων του Shire of Toodyay. Η πρώτη μας δημόσια εκδήλωση ήταν ένα ενημερωτικό περίπτερο στην 160η Αγροτική Έκθεση του Toodyay τον Οκτώβριο του , 2013 (δείτε τη  φωτογραφία). Μετά ακολούθησαν κάποια γενικά εργαστήρια για  εκμάθηση επεξεργασίας στη Βικιπαίδεια.  Τον Ιανουάριο του  2014, υπογράψαμε συνεργασία μ’ έναν τουριστικό εκδοτικό οίκο του  Shire, έτσι ώστε να μπορέσουμε να τη χρησιμοποιήσουμε ως πηγή για κάποια από τα λήμματα του εγχειρήματος. Η πρώτη μας συνεισφορά σχετικά με το  Toodyay ήταν καταχώρηση  “Did You Know” (DYK) σχετικά με κάποιον Michael Cavanagh, τον αρχιτέκτονα που σχεδίασε το Ξενοδοχείο Victoria. Ο συντάκτης που ξεκίνησε το λήμμα είχε προηγουμένως εργαστεί σε κτίρια  που σχετίζονταν με το Fremantle και παρατήρησε ότι το ξενοδοχείο ήταν ένα από τα τελευταία έργα που δημιουργήθηκαν από τον αρχιτέκτονα. Δύο μέρες μετά, άλλη μια καταχώρηση DYK πραγματοποιήθηκε για ένα κτίριο κατοικίας που είχε χρησιμοποιηθεί ως η πρώτη τράπεζα του Toodyay. Το μικρόβιο της επεξεργασίας μόλυνε τον νέο συντάκτη, ο οποίος έκτοτε δημιούργησε πολύ περισσότερα λήμματα. Το Σεπτέμβριο του 2014, καταγράψαμε πολλά μοναδικά στοιχεία  που είχαν εντοπιστεί αρχικά  100 χρόνια πριν, με αποτέλεσμα ένα DYK που επίσης συνέπεσε με την επανέκδοση του  The Bugle Call από τον  William Henry Strahan στην εφημερίδα που το είχε δημοσιεύσει για πρώτη φορά.

Η τοπική κοινότητα στο Toodyay αγκάλιασε αυτό το εγχείρημα και αληθινά το έκανε δικό της. Αυτοί ήταν που τοποθέτησαν  QR codes στα ιστορικά κτίρια, καθώς  απ’άκρη ως άκρη στα δυο της μουσεία. Το επόμενο βήμα του εγχειρήματος είναι ήδη καθοδόν: μια λεπτομερή παρουσίαση της πόλης, που θα επικεντρώνει στους κατοίκους της. Το εγχείρημα Toodyaypedia παρουσιάστηκε πρόσφατα στο  WA Weekender, ένα  lifestyle τηλεοπτικό πρόγραμμα που προβάλλει  “τα καλύτερα της Δυτικής Αυστραλίας”:δείτε το απόσπασμα online, για να καταλάβετε πως λειτουργεί η  Toodyaypedia και πως οι άλλοι βλέπουν το εγχείρημα.

Εγχειρήματα WikiΠόλης σαν αυτό μπορεί να έχουν πολλά πλεονεκτήματα:

    • παρέχουν πολύτιμη πληροφορία στους επισκέπτες της πόλης
    • βοηθούν στην επέκταση και βελτίωση του περιεχομένου της Βικιπαίδειας
    • δίνουν στους συμμετέχοντας μια ευκαιρία να έλθουν σε επαφή με νέους ανθρώπους
    • δίνουν έναν χειροπιαστό στόχο στις προσπάθειες των εθελοντών

Τα εγχειρήματα των WikiΠόλεων δημιουργούν επίσης νέες ευκαιρίες για συνεργασία μεταξύ οργανισμών για να βοηθήσουν τις νέες γενιές να αποκομίσουν μια καλύτερη κατανόηση της δικής τους ιστορίας. Μακροπρόθεσμα, μπορούν να βοηθήσουν τους συμμετέχοντες να απολαύσουν το ταξίδι της ανακάλυψης, τώρα και στο μέλλον.

Το Wikimedia Αυστραλίας είναι έτοιμο να βοηθήσει  οποιονδήποτε που θα ήθελε να αναπαράγει την επιτυχία  που έχουμε με τις WikiΠόλεις στη Δυτική Αυστραλία: ίσως η δική σου πόλη να είναι η επόμενη!

Gnangarra
Αντιπρόεδρος του Wikimedia Australia
Ιδρυτής της Toodyaypedia & της Freopedia

 

Το παρόν άρθρο είναι μετάφραση από το wikimedia blog από την Ομάδα Χρηστών Wikimedia Ελλάδος. Το πρωτότυπο (στα αγγλικά) είναι εδώ.

 

Η πρόκληση του #100wikidays

Σε καλούμε να μπεις στην πρόκληση #100wikidays και να δημιουργήσεις ένα νέο λήμμα στη Βικιπαίδεια κάθε μέρα για 100 ημέρες. Αυτή η νέα πρόκληση ξεκίνησε από την Βικιπαιδίστρια Vassia Atanassova. Η φωτογραφία της Vassia Atanassova, με ελεύθερη άδεια υπό τους όρους της CC BY-SA 3.0.

Πιστεύεις ότι μπορείς να δεσμευτείς να κάνεις κάτι, οτιδήποτε για 100 ημέρες; Η Βικιπαιδίστρια Vassia Atanassova σε προσκαλεί να πάρεις μέρος στην πρόκληση του #100wikidays, και να δεσμευτείς να δημιουργείς ένα νέο λήμμα στη Βικιπαίδεια για κάθε 100 ημέρες.

Ως ενεργή συντάκτρια στη Βουλγαρική Βικιπαίδεια, η Atanassova ξεκίνησε αυτή την πρόκληση νωρίτερα αυτόν το χρόνο, για να εμπλέξει περισσότερους ανθρώπους να συνεισφέρουν πιο πολύ στα εγχειρήματα του Wikimedia. Επινόησε αυτή την ιδέα όταν συναντήθηκε με ένα μεταδοτικό κίνημα γνωστό και ως πρόκληση του #100happydays, όπου οι άνθρωποι δεσμεύονταν να είναι ευτυχισμένοι για 100 συνεχόμενες μέρες (το οποίο προσπάθησε, αλλά απέτυχε να φτάσει, όπως και το 71% αυτής της πρόκλησης/διαγωνισμού).

Ανακαλεί την εποχή όταν συζητούσε  την πτώση των ποσοστών συμμετοχής με τους άλλους Βικιπαιδιστές, κάπου εκεί προς τα τέλη τους 2014:

“Μου προέκυψε όταν συμμετείχα πολλές φορές σε συζητήσεις σχετικά με τις ενέργειες που χρειάζονταν να ληφθούν για τη βελτίωση της εμπειρίας του χρήστη και της ατμόσφαιρας, όταν σταδιακά έγινα ένα από τα θύματα της [πτώσης της συμμετοχής των χρηστών]”, μας είπε.

Κι έτσι επινόησε την πρόκληση του #100wikidays, με στόχο να δημιουργεί ένα νέο λήμμα στη Βουλγαρική Βικιπαίδεια, κάθε μέρα για τις επόμενες 100 ημέρες.

Η Atanassova ξεκίνησε για πρώτη φορά να γράφει στη Wikipedia, γύρω στο 2006, λήμματα για μαθηματικές καμπύλες, βιογραφίες μαθηματικών, και άλλων σημαντικών ανθρώπων – ζωγράφων, τραγουδιστών της όπερας, ποιητών, καθώς και ανθρώπων τιμηθέντων με Βραβείο Nobel. Αργότερα άρχισε να γράφει λήμματα και να ανεβάζει φωτογραφίες που είχε τραβήξει, σε ιστορικά μέρη και μουσεία που είχε επισκεφτεί στη Βουλγαρία και στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με την ίδια:

“Το #100wikidays δεν είναι ανταγωνισμός ανάμεσα σε συντάκτες, αλλά κάτι ανάμεσα σε σένα και στον εαυτό σου”.

Οι κανόνες είναι ευλόγως αυστηροί: ο συμμετέχων/ουσα θα πρέπει να δημιουργεί ένα λήμμα ανά ημέρα για 100 συνεχόμενες ημέρες, χωρίς να κλέβει ή να επινοεί δικαιολογίες για μέρες που έχει χάσει.

Επομένως, γιατί είναι σημαντικό γι’αυτήν να δεσμευτεί με την πρόκληση #100wikidays ακόμα κι όταν αυτή η ίδια έχει γράψει περισσότερα από 1.000 λήμματα; Η απάντηση γι’αυτή τη Βικιπαιδίστρια είναι μάλλον απλή: της αρέσει να προσφέρει την προσωπική της συνεισφορά στην ολοένα και περισσότερο διογκούμενη παγκόσμια εγκυκλοπαίδεια. Και ενθουσιάζεται όταν βλέπει ένα προς επέκταση μικρό λήμμα να μετατρέπεται σε ένα πλήρως ανεπτυγμένο άρθρο — ή όταν παίρνει ένα σχόλιο από έναν χρήστη που ωφελήθηκε από τις συνεισφορές της.

Για την Atanassova,“η Βικιπαίδεια έχει μετατραπεί σε μια πραγματική πηγή ευτυχίας”.

Μπείτε κι εσείς στο διαγωνισμό.

 

Το προφίλ γράφτηκε από τη  Yoona Ha, Assistant Storyteller intern, Wikimedia Foundation
Η συνέντευξη έγινε από τον Victor Grigas, Storyteller, Wikimedia Foundation

 

Το άρθρο είναι μετάφραση εν μέρει από το Wikimedia blog και διανέμεται με άδεια CC-BY 3.0 (εκτός από κάποιες εικόνες).

Wikipedia Lab στη Θεσσαλονίκη

Wikipedia LabΤο Wikimedia Community User Group Greece και ο GreekLUG διοργανώνουν σεμινάριο με τον τίτλο Wikipedia Lab διάρκειας τριών εβδομαδιαίων τρίωρων μαθημάτων με έναρξη το Σάββατο 14 Μαρτίου.

Αντικείμενο του σεμιναρίου είναι η εισαγωγή και εμβάθυνση στη συνεισφορά στην Wikipedia αλλά και εισαγωγή στα υπόλοιπα αδελφικά εγχειρήματα της Wikipedia, όπως τα Wikimedia Commons και Wikidata. Τα μαθήματα είναι αυτοτελή και η απουσία από κάποιο δεν επιβαρύνει την κατανόηση των επόμενων. Η μορφή των μαθημάτων περιλαμβάνει επί τόπου πρακτική επίδειξη και εξάσκηση στη χρήση του περιβάλλοντος επεξεργασίας της Wikipedia και όλων των σχετικών λειτουργιών.

Wikipedia (1)

Η Wikipedia ή Βικιπαίδεια είναι μία διεθνής, ελεύθερου περιεχομένου, εξελισσόμενη δια συνεργασίας εγκυκλοπαίδεια, στο διαδίκτυο. Γράφεται σε συνεργασία από εθελοντές με το λογισμικό wiki, κάτι που σημαίνει ότι λήμματα μπορεί να προστεθούν ή να αλλάξουν από τον καθένα. Αποτελεί τον πέμπτο σε επισκεψιμότητα ιστότοπο στον κόσμο.

Τα Wikimedia Commons είναι ένα διαδικτυακό αποθετήριο εικόνων, ήχων και άλλων αρχείων πολυμέσων ελεύθερης χρήσης. Τα Wikidata είναι ομοίως ένα ελεύθερο, συνεργατικό εγχείρημα και αποτελεί μια γνωσιακή βάση δομημένων δεδομένων. Αμφότερα χρησιμοποιούνται για την κεντρική πρόσβαση σε πολυμέσα και δεδομένα από όλες τις Wikipedia και άλλα εγχειρήματα του Ιδρύματος Wikimedia.

Το σεμινάριο διεξάγεται στο εργαστήριο  του GreekLUG – Δημοτικό Κέντρο Πληροφορικής & Ελεύθερου Λογισμικού, Εγνατίας 96 στην Πυλαία Θεσσαλονίκης στις 14, 21, και 28 Μαρτίου, 17:30.

 Δηλώσεις συμμετοχής

Προβολή Μεγαλύτερου Χάρτη

 

  Η Βικιπαίδεια στο Facebook
  Η Βικιπαίδεια στο twitter