Ελευθερία Πανοράματος στο Βέλγιο: To Wikimedia γιορτάζει τη νέα δημιουργικότητα σε δημόσιους χώρους

celebrity inspired dresses
Πλέον το Ατόμιουμ δεν θα χρειάζεται να είναι μαύρο.
Από αυτή την Παρασκευή μια νέα εξαίρεση στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας θα τεθεί σε ισχύ στο Βέλγιο, που θα επιτρέψει στα λήμματα της Βικιπαίδειας να περιλαμβάνουν εικόνες του Ατόμιουμ και των κτιρίων του Ορτά. Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε από το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο στις 16 Ιουνίου. Πέρα από τη Βικιπαίδεια, θα επιτρέψει σε όλους ελεύθερα και νόμιμα να δημιουργούν και να μοιράζονται φωτογραφίες κτιρίων και γλυπτών σε δημόσιους χώρους.

Η τέχνη είναι σημαντική και εμπλουτίζει τις ζωές των ανθρώπων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι φορείς διαθέτουν δημόσιους πόρους για να αγοράζουν και τοποθετούν έργα τέχνης στο καθημερινό περιβάλλον των ανθρώπων. Η ισχυρή ιδέα πίσω από τη δημόσια τέχνη είναι ότι θα πρέπει να είναι μέρος του κοινού, να είναι προσβάσιμη και επαναχρησιμοποιήσιμη. Το Wikimedia Belgium ενστερνίστηκε αυτή τη βασική ιδέα και έχει αφιερωθεί στο να κάνει την τέχνη, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό διαθέσιμα σε όλους και να διευρύνει το κοινό κτήμα.

Τα πνευματικά δικαιώματα είναι εμφανώς δύσκολη έννοια. Για παράδειγμα, πολλοί άνθρωποι δεν ξέρουν ότι τα παραβιάζουν καθημερινά ανεβάζοντας και μοιράζοντας φωτογραφίες δημόσιων χώρων στα social media. Ακόμη λιγότεροι έχουν την παραμικρή ιδέα ότι ο λόγος που η Wikipedia δεν μπορούσε να απεικονίσει το Atomium στις Βρυξέλλες ήταν τα πνευματικά δικαιώματα. Αυτό δεν ήταν μόνο εκτός επαφής με την πραγματικότητα, αλλά συνέβαλε επίσης στην δημιουργία κακού ονόματος για τους δημιουργούς.

Ο νέος νόμος θα τεθεί σε ισχύ την Παρασκευή, 15, Ιουλίου 2016. Την ημέρα αυτή για 1411 εικόνες από το Βέλγιο θα ακυρωθεί η διαγραφή τους από τα εγχειρήματα του Wikimedia και οι εικόνες θα προστεθούν σε πολυάριθμα άρθρα της Wikipedia.

Τι είναι η ελευθερία πανοράματος;

Ελευθερία πανοράματος, είναι μια εξαίρεση στον κανόνα ότι ο κάτοχος των πνευματικών δικαιωμάτων έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει την δημιουργία και τη διανομή των παράγωγων έργων. Αποτελεί μια πρόβλεψη στους νόμους πνευματικής ιδιοκτησίας, σε διάφορες χώρες, που επιτρέπει τη λήψη φωτογραφιών ή βίντεο, ή δημιουργία άλλων εικόνων (όπως πίνακες ζωγραφικής), από κτίρια ή κάποιες φορές γλυπτά και άλλα καλλιτεχνικά έργα που είναι μόνιμα τοποθετημένα σε δημόσιο χώρο, χωρίς παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων που μπορεί να ισχύουν για αυτά τα έργα, και  τη δημοσίευση αυτών των εικόνων. Οι ρήτρες και/ή η νομολογία για την ελευθερία πανοράματος περιορίζουν το δικαίωμα του κατόχου των πνευματικών δικαιωμάτων να αναλάβει δράση για παράβαση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας από τους δημιουργούς και τους διανομείς αυτών των εικόνων.

Το Βέλγιο, σε αντίθεση με την Ολλανδία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν είχε καμία ελευθερία πανοράματος. Αυτό σήμαινε ότι οι φωτογραφίες των κτιρίων και των δημοσίων έργων τέχνης των οποίων δημιουργός δεν είχε πεθάνει 70 ή περισσότερα χρόνια πριν, δεν επιτρέπεται να δημοσιευθεί ελεύθερα, διότι τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας δεν έχουν ακόμη λήξει. Για τη Βικιπαίδεια αυτό είναι ένα πρόβλημα, διότι δεν μπορούμε να εικονογραφεί λήμματα σχετικά με την σύγχρονη τέχνη και την αρχιτεκτονική.

Στην Ελλάδα;

Ελευθερία πανοράματος δεν υπάρχει ούτε στην Ελλάδα, και σήμερα η Βικιπαίδεια αλλά και οποιοσδήποτε άλλος δεν μπορεί να έχει νόμιμα φωτογραφίες κανενός μοντέρνου κτιρίου ή γλυπτού σε εξωτερικού χώρου, χωρίς έγγραφη άδεια του αρχιτέκτονα ή του καλλιτέχνη. Η κοινότητα της Βικιπαίδειας προτρέπει τους νομοθέτες να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Βελγίου και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, προσαρμόζοντας τη σχετική νομοθεσία στο σύγχρονο περιβάλλον ανοιχτότητας, διαμοιρασμού, και ελεύθερης δημιουργικότητας, υιοθετώντας την ελευθερία πανοράματος χωρίς περιορισμούς.

 

Οι νικητές του CEE Spring

CEE Spring Logo vertical-t.svgΤο Wikimedia CEE Spring 2016 είναι μια διεθνής εκδήλωση/διαγωνισμός που οργανώνεται από Βικιπαιδιστές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, προκειμένου να δημιουργηθούν λήμματα για τις συμμετέχουσες χώρες της περιοχής στις Βικιπαίδειες στις γλώσσες των χωρών που συμμετέχουν.

Ο διαγωνισμός έλαβε χώρα από 21 Μαρτίου έως 31 Μαΐου 2016 με έμφαση στη σύνταξη λημμάτων για την ιστορία, τη γεωγραφία, τον πολιτισμό και τις προσωπικότητες από τις συμμετέχουσες χώρες στην περιοχή.

Η Άνοιξη Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης διοργανώθηκε για πρώτη φορά και στην Ελλάδα, από το Wikimedia Community User Group Greece. Συμμετείχαν 16 χρήστες και γράφτηκαν 262 νέα λήμματα (εντός διαγωνισμού 12 χρήστες και 221 λήμματα). Σε άλλες γλώσσες/Βικιπαίδειες γράφτηκαν 216 λήμματα με θέματα από την Ελλάδα.

Παρακάτω βρίσκονται οι κατηγορίες βράβευσης και οι αντίστοιχοι νικητές.

Κατηγορία
Category
Νικητής
Winner
Βραβείο
Price
Καλύτερο νέο λήμμα
Best new article
C messier για το λήμμα Λαδίσλαος Β΄ Γιαγκελόν Βιβλία αξίας 60 ευρώ
Μεγαλύτερος αριθμός νέων λημμάτων
Most articles created
Cretan2014 62 λήμματα Βιβλία αξίας 60 ευρώ
Μεγαλύτερος όγκος προστιθέμενου υλικού σε bytes
Most contributions during contest (bytes added)
ΖῷονΠολιτικόν 286.421 bytes Βιβλία αξίας 60 ευρώ
Καλύτερος νεοεισερχόμενος
Best new user (400 edits or less before start of contest, bytes added)
Antonis flu 8 λήμματα, τα περισσότερα κλάσης Γ Βιβλία αξίας 60 ευρώ
Περισσότερο περιεχόμενο για σημαντικές γυναίκες στην περιοχή
Most contributed content, related to notable women from the region
DADRITS Ο πρώτος δεν επικοινώνησε έγκαιρα με την επιτροπή, το βραβείο παραλαμβάνει ο δεύτερος. Βιβλία αξίας 60 ευρώ
Πολυτιμότερος συμμετέχοντας – Most Valuable Participant (MVP) C messier καλύτερο λήμμα + 83 λήμματα + 1.111.690 bytes + περισσότερο υλικό για γυναίκες Βιβλία αξίας 60 ευρώ

Κάθε βραβείο, συμπεριλαμβανομένου του MVP, είναι βιβλία επιλογής του κάθε νικητή αξίας μέχρι 60 ευρώ.

Wikimania 2016 – Esino Lario

Κάθε χρόνο, μέλη της κοινότητας Wikimedia μαζεύονται σε ένα τόπο για να μοιραστούν τις εμπειρίες τους, να μάθουν ο ένας από τον άλλο, και να συζητήσουν τα πιο κρίσιμα ζητήματα του κινήματος.  Στο Wikimania 2016 συγκεντρώθηκαν πάνω από χίλιοι συμμετέχοντες από περισσότερες από 60 χώρες στο Esino Lario, το οποίο έχει όλο το χρόνο πληθυσμό μικρότερο από 800. Η μοναδική τοποθεσία της τρέχουσας χρονιάς αντανακλά την πεποίθηση του Wikimedia ότι ο καθένας, οπουδήποτε, μπορεί να συμβάλει στη γνώση του κόσμου.

 

Το Esino Lario, το χωριό που φιλοξένησε το Wikimania 2016.

Για πρώτη φορά, η διάσκεψη κινήθηκε μακριά από μητροπόλεις, στην ύπαιθρο. Προηγούμενα συνέδρια Wikimania έχουν πραγματοποιηθεί στην Πόλη του Μεξικού, το Χονγκ Κονγκ, την Ουάσιγκτον, το Λονδίνο). Με θέα την πανέμορφη λίμνη Κόμο και περιβάλλεται από τα βουνά των Άλπεων, οι παρευρισκόμενοι θα συμμετείχαν σε συνεδριάσεις, επιτροπές, συνόδους εργασίας και σεμινάρια – όλα για την υποστήριξη της ελεύθερης γνώσης. Αυτή δεν ήταν μόνο μια ευκαιρία για τα μέλη της κοινότητας να συνδεθούν μεταξύ τους, αλλά και να γνωρίσουν τους ντόπιους του Esino Lario, που είχαν ανοίξει τις πόρτες τους για αυτή τη διάσκεψη.

 

Katherine Maher, εκτελεστική διευθύντρια του Wikimedia Foundation

Ένα προσυνέδριο είχε ήδη λάβει χώρα πριν από την εκδήλωση, συμπεριλαμβανομένου ενός hackathon, όπου οι συμμετέχοντες έκαναν τεχνολογικές συνεισφορές στο λογισμικό ανοικτού κώδικα MediaWiki, και σε άλλα έργα του Wikimedia.  Ο ιδρυτής της Βικιπαίδειας Τζίμι Γουέιλς ξεκίνησε το κυρίως συνέδριο με μια εναρκτήρια ομιλία στις 24 Ιουνίου. Εκεί ανακοινώθηκε ότι η Κάθριν Μαρ (Katherine Maher) διορίστηκε Εκτελεστική Διευθύντρια του Ιδρύματος Wikimedia, ενώ κατείχε προσωρινά τη θέση. Ο Τζίμι λύγισε όταν αναφέρθηκε στην πρόσφατη δολοφονία της φίλης του Τζο Κοξ. Υπήρχαν δύο Βικιπαιδιστές του Έτους, για πρώτη φορά: η Rosie Stephenson-Goodknight και η Emily Temple-Wood.

Το πρόγραμμα του συνεδρίου επικεντρώθηκε στην «Wikipedia ως κινητήρια δύναμη για την αλλαγή». Ομιλητές από την κοινότητα του Wikimedia, το ευρύτερο κίνημα ελευθερίας της γνώσης, και το Ίδρυμα Wikimedia, ανακοίνωσαν έρευνες, συζήτησαν τις προκλήσεις, και μοιράστηκαν εμπειρίες, όλα με έμφαση στην επίδραση που έχει η Wikipedia στον κόσμο. Τα θέματα των συνεδριών περιλάμβαναν:

  • Προσεγγίσεις στα παγκόσμια εμπόδια για την πρόσβαση στη γνώση
  • Ο ρόλος της Wikipedia στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
  • Προσαρμογή της Wikipedia για πρόσβαση από κινητά
  • Ο αντίκτυπος της Wikipedia στην εκπαίδευση
  • Προώθηση της υγιών αλληλεπιδράσεων στην κοινότητα

Το απόγευμα της 24 Ιουνίου διεξήχθη για άλλη μια φορά και συνάντηση αντιπροσώπων των θεσμικών μελών του Wikimedia Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (CEE) στο οποίο η Ελλάδα αντιπροσωπεύτηκε  από τα μέλη του Wikimedia Community User Group GreeceΜάριο Μαγιολαδίτη και Κωνσταντίνο Σταμπουλή (geraki). Σε αυτό συζητήθηκαν ζητήματα σχετικά με τα παρακάτω:

  • ορισμός και ταυτότητα του «CEE» (ποιες χώρες/κοινότητες μπορούν να είναι μέλη)
  • έγινε ανασκόπηση του CEE Spring 2016
  • συζητήθηκε για τις χώρες που ενδιαφέρονται για την διεξαγωγή του Wiki Loves Monuments (ως user group αναφέραμε την επιθυμία και προσπάθειές μας, αλλά και δυσκολίες λόγω της ελληνικής γραφειοκρατίας).
  • Hackathon στη Βιέννη το 2017
  • Ιδέες για νέες πρωτότυπες διοργανώσεις
ομαδική φωτογραφία μελών του CEE
Φωτογραφία του CEE Group στο Wikimania 2016 Esino Lario μετά τη συνέλευση. Δεξιά οι Μαγιολαδίτης και Σταμπουλής.

 

Ομαδική φωτογραφία συνέδρων, και εθελοντών κατοίκων του Esino Lario.

Wiki Loves Earth στην Ελλάδα – στα μισά του δρόμου

WLE Austria Logo.svg

Έχοντας ξεκινήσει στις 15 Μαΐου, το Wiki Loves Earth στην Ελλάδα έχει περάσει από τα μισά της διάρκειάς του! Η δραστηριότητα οργανώνεται από το Wikimedia Community User Group Greece και τρέχει στην Ελλάδα για πρώτη φορά, αν και μέρος από τις προετοιμασίες είχαν ξεκινήσει δυο χρόνια πριν, για παράδειγμα η λίστα των διαγωνιστικών τοποθεσιών είχε ετοιμαστεί το 2014!
Lilium chalcedonicum στον Όλυμπο

Προκειμένου να τρέξουμε το διαγωνισμό Wiki Loves Earth χρειαζόμασταν μια λίστα προστατευόμενων φυσικών περιοχών: εθνικούς δρυμούς και πάρκα, μνημεία της φύσης, περιοχές RAMSAR και Natura 2000, κλπ. Διαπιστώσαμε ότι πολλές από αυτές τις περιοχές αλληλοεπικαλύπτονταν σε μεγάλο βαθμό, ή μικρότερες περιοχές κάτω από κάποιο ορισμό περιλαμβάνονταν σε μια ευρύτερη προστατευόμενη περιοχή. Προκειμένου να το κρατήσουμε απλούστερο, αντί να συγχωνεύσουμε όλες αυτές τις λίστες σε μια μεγάλη λίστα, επιλέξαμε να τρέξουμε το διαγωνισμό αποκλειστικά πάνω στη λίστα του δικτύου Natura 2000, που περιλαμβάνει τις περισσότερες αν όχι όλες τις υπόλοιπες περιοχές, και υπάρχει καλή τεκμηρίωση. Αυτές οι περιοχές καλύπτουν σχεδόν 30% του εδάφους της Ελλάδας και ο περισσότερος πληθυσμός δεν απέχει περισσότερο από 30 χλμ από μια τέτοια περιοχή.

Εθνικό Πάρκο Σχινιά και Μαραθώνα

Εννοείται ότι παρότι οργανώνουμε και κάποιες φωτογραφικές εξορμήσεις, δεν περιμένουμε ότι οι άνθρωποι θα ταξιδέψουν αποκλειστικά για το διαγωνισμό. Στην Ελλάδα οι εκδρομές στην φύση δεν είναι σπάνιες, σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, και περιμένουμε ότι ένα μεγάλο μέρος των συνεισφορών θα είναι από τέτοιες προηγούμενες επισκέψεις. Ακόμη και όσοι ταξιδεύουν απλά για διακοπές και παραθέριση μπορούν να συνεισφέρουν, καθώς πολλά νησιά και παραλίες είναι επίσης μέρος προστατευόμενων φυσικών περιοχών!

 Μέχρι σήμερα έχουμε δει υπέροχες εικόνες από λίμνες, δάση, παραλίες, υδροβιότοπους, φωτογραφίες από διάφορα είδη λουλουδιών της ελληνικής φύσης. Αυτό είναι σπουδαίο, καθώς υπήρχε έλλειψη από ελεύθερες φωτογραφίες για πολλές περιοχές της Ελλάδας. Οι εικόνες από το Wiki Loves Earth θα είναι χρήσιμες σε λήμματα της Βικιπαίδειας, αλλά επίσης και αντικείμενα των Wikidata που σκοπεύουμε να δημιουργήσουμε για όλες αυτές τις περιοχές. Πολύ περισσότερο, με την επιτυχία του εγχειρήματος πολλοί άνθρωποι θα γνωρίσουν όχι απλώς την Βικιπαίδεια, αλλά επίσης και το Wikimedia Commons, και νέοι χρήστες θα εμπλακούν και στα δυο εγχειρήματα. Μέχρι σήμερα η συμμετοχή είναι όση προβλέπαμε, με περισσότερες από 1200 νέες εικόνες από δεκάδες συνεισφέροντες από όλη τη χώρα. Επίσης υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον από τα ΜΜΕ, και αυτό θα φέρει περισσότερους συνεισφέροντες: ert.gr, huffingtonpost.gr, parallaximag.gr, euro2day.gr, protagon.gr, skai.gr, thepressproject.gr.
Μικροί καταρράκτες στο Πήλιο

Το να τρέξουμε αυτό το φωτογραφικό διαγωνισμό στην Ελλάδα είναι πολύ σημαντικό, καθώς είναι από τους λίγους τρόπους που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να πληροφορήσουμε το κοινό ότι μπορούν να συνεισφέρουν στη Βικιπαίδεια όχι μόνο γράφοντας κείμενα αλλά επίσης με τις τις φωτογραφικές μηχανές τους και τα κινητά τους. Αν και κάποιος θα περίμενε ότι το Wiki Loves Monuments θα ήτανε ευκολότερη στην Ελλάδα, μια χώρα με πολιτισμό και μνημεία σε εύρος χιλιάδων χρόνων, δεν είναι έτσι. Δεν υπάρχει ελευθερία πανοράματος στην Ελλάδα, και η νομοθεσία είναι πολύπλοκη και ακόμη και η δημοσίευση φωτογραφικών από αρχαία μνημεία. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ξεκινήσαμε τους φωτογραφικούς διαγωνισμούς πέρνοντας μέρος στο European Science Photo Competition 2015, όπου πήραμε αρκετή εμπειρία που χρησιμοποιούμε στο WLE.

non surgical hair systems for men
Λίμνη Καστοριάς
Αλλά, η Ελλάδα εκτός από χώρα με μακριά ιστορία είναι επίσης χώρα του ήλιου, ψηλών βουνών, βαθιών δασών, και μακριών παραλιών. Είναι ενδιαίτημα πολλών μοναδικών ειδών από πουλιά, φυτά, και ακόμη και θαλάσσιες χελώνες και φώκιες στα πελάγη της. Όταν θέσαμε ως στόχο τις 2500 εικόνες σχολιάστηκε από το εξωτερικό ότι ήταν πολύ υψηλός. Υποστηρίζουμε ότι είναι δίκαιος. 🙂