Με επιτυχία διεξήχθη στην Κέρκυρα το 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Ιστορία & Αρχεία»

Η Κοινότητα Βικιπαιδιστών Ελλάδας στήριξε το 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο με τίτλο
«Ιστορία και Αρχεία τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα (1900–1940): Οικονομική, Κοινωνική, Πολιτική, Πολιτιστική Διάσταση», που πραγματοποιήθηκε στην Κέρκυρα, 13–15 Μαρτίου 2026, στα αμφιθέατρα και στη Βιβλιοθήκη του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Το συνέδριο, που διοργανώθηκε από το ΠΜΣ “Μεθοδολογία Κριτικής και Έκδοσης Ιστορικών Πηγών” του Τμήματος Ιστορίας και Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Αποφοίτων Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας και τον Σύνδεσμο Φιλολόγων περιοχής Αιγιαλείας και Καλαβρύτων, ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο των αρχείων και των ιστορικών πηγών για την κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.

Παράλληλα, ανέδειξε και μια σημαντική σύγχρονη διάσταση:
πώς η ιστορική έρευνα και η αρχειακή τεκμηρίωση μπορούν να συνδεθούν με την ανοιχτή ψηφιακή γνώση.

Οι πλατφόρμες του οικοσυστήματος Wikimedia — όπως η Wikipedia, το Wikimedia Commons και το Wikidata — αποτελούν σήμερα ένα σημαντικό συμπληρωματικό πεδίο διάχυσης της επιστημονικής γνώσης. Μέσα από αυτές, τεκμήρια, αρχειακό υλικό και ερευνητικά δεδομένα μπορούν να γίνουν προσβάσιμα σε ένα παγκόσμιο κοινό, διατηρώντας ταυτόχρονα τη διασύνδεσή τους με τις πρωτογενείς πηγές.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι συνεργασίες GLAM (Galleries, Libraries, Archives, Museums), οι οποίες επιτρέπουν σε βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία να μοιράζονται ψηφιακό υλικό, μεταδεδομένα και τεκμηρίωση μέσω ανοικτών πλατφορμών γνώσης. Με τον τρόπο αυτό, το υλικό των συλλογών αποκτά νέα ζωή στο ψηφιακό περιβάλλον, ενισχύοντας την έρευνα, την εκπαίδευση και την πολιτιστική μνήμη.

Η συνεργασία του συνεδρίου με την Ερευνητική Ομάδα του Ιονίου Πανεπιστημίου “Πληροφορία: ιστορία, ρύθμιση, πολιτισμός (IHRC)” και την Κοινότητα Βικιπαιδιστών Ελλάδας αναδεικνύει ακριβώς αυτή τη γέφυρα:
τη σύνδεση μεταξύ ακαδημαϊκής έρευνας, αρχειακών θεσμών και ανοικτών ψηφιακών οικοσυστημάτων γνώσης.

Η ιστορία δεν βρίσκεται μόνο στα αρχεία.
Μπορεί να ζήσει και να διαδοθεί μέσα από την ανοιχτή συνεργατική γνώση.

Συνέδριο: Ιστορία και Αρχεία τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα (1900–1940)

Πρόσκληση Υποβολής Περιλήψεων
Συνέδριο: Ιστορία και Αρχεία τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα (1900–1940): Οικονομική, Κοινωνική, Πολιτική, Πολιτιστική Διάσταση

Ημερομηνίες διεξαγωγής: 13–15 Μαρτίου 2026
Τόπος διεξαγωγής: Κέρκυρα

Διοργανωτές: Σύλλογος Αποφοίτων Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας

Σύνδεσμος Φιλολόγων περιοχής Αιγιαλείας και Καλαβρύτων

ΠΜΣ Μεθοδολογία Κριτικής και Έκδοσης Ιστορικών Πηγών του Τμήματος Ιστορίας και Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Σπουδών Ιονίου Πανεπισημίου

Κοινότητα Βικιπαιδιστών Ελλάδας

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Γρηγόριος Ψαλλίδας, Ομότιμος Καθηγητής Σύγχρονης Πολιτικής Ιστορίας Ιονίου Πανεπιστημίου

ΠΡΟΕΔΡΟΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Αγελική Γεωργοτά, Πρόεδρος Συλλόγου Αποφοίτων Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας

Γεώργιος Γεωργόπουλος, Πρόεδρος Συνδέσμου Φιλολόγων περιοχής Αιγιαλείας και Καλαβρύτων

Η Οργανωτική και Επιστημονική Επιτροπή του Συνεδρίου με τίτλο «Ιστορία και Αρχεία τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα (1900–1940): Οικονομική, Κοινωνική, Πολιτική, Πολιτιστική Διάσταση»
προσκαλεί ερευνητές, πανεπιστημιακούς, φοιτητές μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών, ιστορικούς, φιλολόγους, αρχειονόμους, βιβλιοθηκονόμους και επαγγελματίες του πολιτισμού να υποβάλουν περιλήψεις για ανακοινώσεις που θα παρουσιαστούν στο συνέδριο.

Θεματικοί άξονες
Ενδεικτικά, οι εισηγήσεις μπορούν να εντάσσονται στους παρακάτω θεματικούς τομείς:

  • Οικονομικές εξελίξεις και κρίσεις της περιόδου 1900–1940
  • Κοινωνικές μεταβολές και δημογραφικές τάσεις
  • Πολιτικά γεγονότα, θεσμοί και ιδεολογικά ρεύματα Πολιτιστική παραγωγή, εκπαίδευση και διανόηση
  • Η συμβολή των αρχείων και των πηγών στη μελέτη της περιόδου Τοπικές ιστορίες και μικροϊστορικές προσεγγίσεις
  • Διαχείριση, διάσωση και ψηφιοποίηση αρχειακού υλικού της περιόδου.

Οδηγίες υποβολής περιλήψεων

Μέγεθος περίληψης: έως 300 λέξεις σε Ελληνικά και Αγγλικά
Γλώσσες συνεδρίου: Ελληνικά
Στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνονται: τίτλος ανακοίνωσης, ονοματεπώνυμο/α συγγραφέα/ων, ιδιότητα/φορέας, στοιχεία επικοινωνίας (email), έως 5 λέξεις-κλειδιά σε Ελληνικά και Αγγλικά.

Χρονοδιάγραμμα
1η Πρόσκληση: 20 Δεκέμβριου 2025
Καταληκτική ημερομηνία υποβολής περιλήψεων: 31 Ιανουαρίου 2026
Ανακοίνωση αποδοχής: έως 15 Φεβρουαρίου 2026
Ημερομηνίες συνεδρίου: 14–15 Μαρτίου 2026

Τρόπος υποβολής
Οι περιλήψεις αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη παρακάτω διεύθυνση: sinarxeia@gmail.com, με θέμα μηνύματος: Υποβολή Περίληψης –Συνέδριο Ιστορία και Αρχεία 1900–1940.

Δημοσίευση πρακτικών
Τα πλήρη κείμενα των ανακοινώσεων που θα παρουσιαστούν στο συνέδριο θα δημοσιευθούν, μετά από κρίση, σε ηλεκτρονικό τόμο πρακτικών με ISBN.

Εργαστήριο τεκμηρίωσης στην Αμοργό στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιακές Κυκλάδες»

Το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2025 είχα την ευκαιρία να εκπροσωπήσω τη Βικιελληνιστί, τη νέα πρωτοβουλία, η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στη Βικιπαίδεια και τη συμμετοχική παραγωγή ελληνόγλωσσου και ελληνικού ενδιαφέροντος περιεχομένου, σε ένα συμμετοχικό εργαστήριο το οποίο διοργανώθηκε από το Δίκτυο Αρχιπέλαγος στην Αμοργό.

Το εργαστήριο είχε ως στόχο την τεκμηρίωση και καταλογογράφηση του φωτογραφικού υλικού, το οποίο έχει συγκεντρωθεί από τα φωτογραφικά αρχεία των ψαράδων του νησιού προσκαλώντας τα μέλη της τοπικής κοινότητας να συνεισφέρουν πληροφορίες και να αναρτήσουν υλικό στο υπό ανάπτυξη, ανοιχτού κώδικα αποθετήριο πολιτιστικής κληρονομιάς του Δικτύου Αρχιπέλαγος.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιακές Κυκλάδες», μέσω του οποίου διαφυλάσσεται η τοπική, προφορική και κοινοτική γνώση των Κυκλάδων, δημιουργώντας μια δίγλωσση (στα ελληνικά και στα αγγλικά) υποδομή ανοιχτής πρόσβασης. Το έργο τοποθετεί τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ψηφιακή συμμετοχή στο επίκεντρο ενός ανοιχτού, συμμετοχικού οικοσυστήματος, προωθώντας τη σύγχρονη ψηφιακή πολιτιστική κληρονομιά των νησιών ως ένα ζωντανό πεδίο με σημαντικές αλλά ακόμη ανεκμετάλλευτες καλλιτεχνικές, δημιουργικές και ερευνητικές δυνατότητες. Υλοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, καθώς και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου & Νησιωτικής Πολιτικής του Υπουργείου Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής.

Η δική μου παρουσίαση και συμμετοχή είχε ως βασικό της άξονα την εισαγωγή των συμμετεχόντων στα βασικά εργαλεία καταλογογράφησης και ανάρτησης υλικού μέσω του Wikibase, του ανοιχτού κώδικα λογισμικού, το οποίο επιτρέπει τη δημιουργία βάσεων γνώσης και χρησιμοποιείται για την αποθήκευση, επεξεργασία και σύνδεση δεδομένων.

Το εργαστήριο έλαβε χώρα στην πρόσφατα εγκαινιασμένη Ιωαννίδειο Δημοτική Βιβλιοθήκη Αμοργού, έναν πραγματικά εντυπωσιακό χώρο, με την υπεύθυνη για τη λειτουργία της, Νεκταρία Πρασίνου να συμβάλλει στο εργαστήριο τόσο κατά την ημέρα της διεξαγωγής του όσο και στην προετοιμασία του.

Αρχικά έγινε μία παρουσίαση των δράσεων του Δικτύου του Αρχιπελάγους, από τον ιδρυτή και διευθυντή του Jacob Moe, με έμφαση στο πρότζεκτ των «Ψηφιακών Κυκλάδων», τις απαρχές του και στη διαδικασία η οποία ακολουθήθηκε προκειμένου να συλλεχθεί το υλικό.

Στη συνέχεια έκανα μία σύντομη παρουσίαση για το κίνημα Wikimedia και τα εγχειρήματά του, τη Βικιελληνιστί και το Wikimedia Community User Group. Ακολούθησε συζήτηση τόσο μέσω ερωτήσεων από τους συμμετέχοντες όσο και με ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το προς δημιουργία αποθετήριο του υλικού που έχει ήδη συγκεντρωθεί αλλά και της δυνατότητας προσθήκης επιπλέον υλικού στο μέλλον. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι το αποθετήριο θα δημιουργηθεί με εργαλεία ανοιχτού κώδικά ώστε να είναι προσβάσιμο από κάθε ενδιαφερόμενο και να παρέχει παράλληλα σε κάθε μέλος της τοπικής κοινότητας το οποίο έχει στη διάθεσή του ή έχει τη δυνατότητα να αντλήσει και να ψηφιοποιήσει νέο υλικό, να το προσθέσει άμεσα στη βάση δεδομένων.

Ακολούθησε το πρακτικό σκέλος του εργαστηρίου, όπου οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τις φωτογραφίες και να επεξεργαστούν τα δεδομένα.

Η διεξαγωγή του εργαστηρίου κρίνεται ως επιτυχημένη καθώς επιτεύχθηκαν όλοι οι βασικοί του στόχοι. Δόθηκε έμφαση και μεταφέρθηκε στην τοπική κοινωνία η προσπάθεια διαφύλαξης της τοπικής, προφορικής και κοινοτικής γνώση μέσω των «Ψηφιακών Κυκλάδων». Η τοπική κοινωνία είναι εξάλλου βασικός πυλώνας του έργου καθώς αποτελεί το βασικό πάροχο του προς ψηφιοποίηση υλικού, έχοντας και τη δυνατότητα της συλλογής πληροφοριών για την τεκμηρίωσή του.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η επιλογή της Αμοργού ως τόπου διεξαγωγής του εργαστηρίου και έναρξης της τρέχουσας φάσης του έργου.Από το εξαιρετικά σύντομο πέρασμά μου από το νησί κρατάω πάντως την άγρια ομορφιά του τοπίου και την ήρεμη ομορφιά της ψυχής των ανθρώπων και τη φιλοξενία τους.

Σημαντικό ήταν επίσης το γεγονός ότι η συγκεκριμένη δράση απετέλεσε την έναρξη της συνεργασίας του Δικτύου Αρχιπέλαγος με τη Βικιελληνιστί και προσδοκούμε τη συνέχιση και την εξέλιξη της συνεργασίας αυτής και σε άλλους τομείς, καθώς αφενός το Αρχιπέλαγος αποτελεί μία εξαιρετική προσπάθεια και αφετέρου εντοπίζονται πολλά σημεία σύγκλισης μεταξύ των δύο πρωτοβουλιών.

Έναρξη Wiki Loves Monuments 2021 στην Ελλάδα

WLM Greece logo

Ξεκινά την 1η Οκτωβρίου για άλλη μια φορά το ελληνικό σκέλος του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού Wiki Loves Monuments, που διεξάγεται για έκτη φορά και στην Ελλάδα.

Το Wiki Loves Monuments είναι ετήσιος διεθνής διαγωνισμός φωτογραφίας και εκδήλωση πληθοπορισμού στην οποία οι συμμετέχοντες φωτογραφίζουν ιστορικά μνημεία και κάνουν τις φωτογραφίες τους διαθέσιμες για ελεύθερη χρήση στη Wikipedia και όχι μόνο, ανεβάζοντάς τις στο αποθετήριο Wikimedia Commons. Ο διαγωνισμός πραγματοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου κάθε έτους. Από το 2016 διοργανώνεται και στην Ελλάδα.

Στόχος του διαγωνισμού είναι να ζητήσει από το ευρύ κοινό, τους αναγνώστες και τους χρήστες της Wikipedia, φωτογράφους, χομπίστες κλπ, να τραβήξουν φωτογραφίες από μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς και να τις ανεβάσουν στο Wikimedia Commons για χρήση στη Wikipedia.

Διαβάστε περισσότερα στο https://wlm.wikimedia.gr για το πώς μπορεί κάποιος να πάρει μέρος, τους κανόνες, μάθετε για τα βραβεία, λύστε τις απορίες σας, δείτε τις διαγωνιστικές τοποθεσίες και τον κωδικό τους στον κατάλογο μνημείων και τόπων.

Είναι σημαντικό για μας να θυμόμαστε ότι το έργο μας προς την ελεύθερη γνώση για όλους είναι πέρα από τα γεωγραφικά σύνορα και διαγωνισμούς. Ο διαγωνισμός είναι ένα μέσο για ένα σκοπό. Σκοπός είναι να κινητοποιήσουμε περισσότερους ανθρώπους να μοιραστούν στο σύνολο της ανθρώπινης γνώσης, που βοηθήσαμε να φέρουν εκπληκτικές φωτογραφίες στη Wikipedia, τα Wikimedia Commons, το Wikivoyage, τα Wikidata, και άλλα έργα μας, και να τους βοηθήσαμε να ανακαλύψουν την πολιτιστική κληρονομιά τους.

Επισημαίνεται ότι στο ελληνικό σκέλος του διαγωνισμού από το 2016 ως και το 2020 ανέβηκαν και συμμετείχαν πάνω από 11.700 φωτογραφίες και πάνω από 840 συμμετέχοντες. Ένα μεγάλο ποσοστό από αυτές τις φωτογραφίες, ήδη εικονογραφεί λήμματα της Βικιπαίδειας.

Το Wiki Loves Monumens στην Ελλάδα διεξάγεται υπό την επίβλεψη του Wikimedia Community User Group Greece και χρηματοδότηση από το Wikimedia Foundation.

Το Wikimedia Community User Group Greece είναι από το 2013 επίσημα αναγνωρισμένο από το Ίδρυμα Wikimedia, τον οργανισμό υπό τον οποίο λειτουργεί η Wikipedia και άλλα εγχειρήματα.