Συνάντηση “wikimedians” Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης στο Βελιγράδι, στις 12-14 Οκτωβρίου

WMCEE2012-fullgroup

Στο Βελιγράδι έλαβε χώρα η πρώτη συνάντηση των “wikimedians” της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης με τη συμμετοχή 44 εθελοντών από όλα τα εγχειρήματα του ιδρύματος Wikimedia που προέρχονταν από 19 χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Στη συνάντηση συμμετείχε επίσης ο Τινγκ Τσεν (Ting Chen), πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ιδρύματος, ο Άσαφ Μπάρτοφ (Asaf Bartov), ως εκπρόσωπος του ιδρύματος και ο Άσλευ Βαν Χέφτεν (Ashley Van Haeften), ως εκπρόσωπος του υπό ίδρυση Συνδέσμου των Παραρτημάτων (Wikimedia Chapters Association). Από την πλευρά της ελληνικής κοινότητας της Βικιπαίδειας συμμετείχε η χρήστης  Αχρήστης (κατά κόσμον Ε.Α.) Στόχος της συνάντησης ήταν η ανάπτυξη των σχέσεων και των συνεργασιών μεταξύ των διαφόρων εγχειρημάτων που αναπτύσσονται στις χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Η θεματολογία της συνάντησης ήταν ευρεία και συμπεριλάμβανε ενημερωτικές παρουσιάσεις και εργαστήρια.  Ενδεικτικά και μεταξύ  άλλων, κατά τη διάρκεια της διήμερης συνάντησης συζητήθηκαν τα εξής θέματα :

  • Η Οργανωτική δομή και διοίκηση παραρτημάτων

Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να πληροφορηθούν για τα οφέλη ίδρυσης παραρτήματος αλλά και για τους κινδύνους ενός τέτοιου εγχειρήματος. Συζητήθηκαν οι γραφειοκρατικές δυσκολίες και οι τρόποι αντιμετώπισης, ο φόρτος εργασίας, οι καλές πρακτικές, η διαφάνεια στις εργασίες των διοικητικών συμβουλίων, οι νομικοί κίνδυνοι και οι τρόποι θεραπείας.

  • Οι συνεργασίες μεταξύ χωρών και εγχειρημάτων

Με αφορμή το ιδιαίτερα πετυχημένο παράδειγμα της Δράσης «τα Βίκι αγαπάνε τα μνημεία» (Wiki loves monuments) έγιναν προτάσεις για μεγιστοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των παραρτημάτων

  • Ο -υπό ίδρυση- Σύνδεσμος των Παραρτημάτων

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία υπό διαμόρφωση που σκοπό έχει την ακόμα μεγαλύτερη συμμετοχή των κοινοτήτων στην διαχείριση των εγχειρημάτων του Wikimedia Foundation. Ένας από τους στόχους θα είναι να διαμοιράσει την εμπειρία των παραρτημάτων και να ενισχύσει τη διαφάνεια στην λήψη των αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα. Εξετάστηκαν επίσης οι διαδικασίες χρηματοδότησης του Ιδρύματος καθώς και τις διαδικασίες επιχορήγησης των διαφόρων δράσεων που υποστηρίζονται από το ίδρυμα ή τα παραρτήματα.

  • Επιχορηγήσεις και χρηματοδοτήσεις δράσεων

Παρουσιάστηκαν οι διαφορετικοί τρόποι χρηματοδότησης των δράσεων των παραρτημάτων και ανακοινώθηκε πως πλέον δίνεται η δυνατότητα χρηματοδότησης δράσεων και εκτός παραρτημάτων. Επίσης έγινε εκτενής αναφορά στις διαδικασίες χρηματοδότησης του Ιδρύματος και αναλύθηκε η σημασία της διαφάνειας στην οικονομική διαχείριση. Ιδιαίτερα τονίστηκε η προσπάθεια που γίνεται να επιχορηγούνται εγχειρήματα τα οποία εναρμονίζονται κατά το  δυνατόν περισσότερο με το όραμα της ελεύθερης πρόσβασης στην γνώση.

 

  • Η ορθή αντιμετώπιση των εθελοντών

Αντικείμενο της παρουσίασης ήταν οι καλές πρακτικές στον χώρο του εθελοντισμού: ο σεβασμός στην εθελοντική προσφορά, η σημασία της επιλογής των κατάλληλων ανθρώπων για τις κατάλληλες θέσεις, οι δυνατότητες επιμόρφωσης και βελτίωσης της αποδοτικότητας της εθελοντικής εργασίας.

  • Οι δυνατότητες προσφυγής των παραρτημάτων σε επαγγελματική βοήθεια.

Τέθηκε υπό συζήτηση η χρησιμότητα και η αναγκαιότητα πρόσληψης επαγγελματιών από τα παραρτήματα. Αναφέρθηκαν οι κίνδυνοι και τα οφέλη.

  • Οι δράσεις που αφορούν Πινακοθήκες, Βιβλιοθήκες, Αρχεία και Μουσεία (GLAM- galleries, libraries, archives and museums)

Δόθηκαν συγκεκριμένα παραδείγματα δράσεων όπως οι ιδιαίτερα πετυχημένες πολωνικές Βικιεξερευνήσεις , η  Qrpedia, η Monmouthpedia και η Gibraltarpedia και συζητήθηκαν οι δυνατότητες συνεργασίας με τους διάφορους φορείς. Εντύπωση έκανε το παράδειγμα της Monmouthpedia όπου, σε συνεργασία με τον δήμο, έγινε σύνδεση όλων των σημείων της πόλης που μπορούσαν να παρουσιάζουν κάποιο ενδιαφέρον με σχετικά άρθρα της  Wikipedia, τα οποία ήταν διαθέσιμα σε διάφορες γλώσσες ανάλογα με τη ρύθμιση επιλογής γλώσσας κάθε συσκευής ανάγνωσης. Παρουσιάστηκαν επίσης οι ανησυχίες της κοινότητας για τυχόν εκμετάλλευση της Βικιπαίδειας για διαφημιστικούς σκοπούς αλλά και τα τεράστια οφέλη από τέτοιες συμπράξεις.

  • Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες

Ιδιαίτερη θέση στη συνάντηση είχαν οι δράσεις στην εκπαίδευση. Δόθηκαν συγκεκριμένα παραδείγματα για τους Πρεσβευτές της Βικιπαίδειας στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση καθώς και εκπαιδευτικά παραδείγματα στη Δευτέρα Λυκείου και συζητήθηκε με ποιον τρόπο μπορούν να αποτιμώνται τέτοιες δράσεις.

  • Ελευθερία και Wikimedia

Παρουσιάστηκε συνοπτικά το νομικό πλαίσιο και έγινε σύντομη ιστορική αναδρομή των τελευταίων εξελίξεων ενώ επισημάνθηκαν οι διαφαινόμενοι κίνδυνοι που ελλοχεύουν για τον περιορισμό των ελευθεριών  στον χώρο του διαδικτύου. Προτάθηκε η συνεργασία των παραρτημάτων σε τέτοια θέματα και σημειώθηκε ότι θα πρέπει να υπάρξει σύντομα σχετική επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων χωρών για την διευκόλυνση της ενημέρωσης και την χάραξη αμυντικής γραμμής σε θέματα προάσπισης της ελεύθερης διακίνησης της γνώσης μέσω του διαδικτύου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της συνάντησης, διάχυτη ήταν η διαπίστωση ότι τα εγχειρήματα των διαφόρων χωρών αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις, προβληματισμούς και αναζητήσεις. Ιδιαίτερα μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων για θέματα διαφάνειας, ορθής κατανομής των διαθέσιμων πόρων και παράλληλης ανάπτυξης των εγχειρημάτων.

Στο περιθώριο των παρουσιάσεων οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να μάθουν περισσότερα για τις ποικίλες πρωτοβουλίες που υλοποιούνται στον χώρο της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης αλλά και να γνωριστούν μεταξύ τους και να ανακαλύψουν τις ιδιαιτερότητες της κάθε χώρας.

Η διοργάνωση της συνάντησης από το Σερβικό παράρτημα (σε συνεργασία με μέλη του Παραρτήματος της ΠΓΜΔ) ήταν κατά γενική ομολογία εξαιρετικά επιτυχημένη. Η επιτυχία της συνάντησης ανοίγει το δρόμο για διαρκή συνεργασία και συνέχιση τέτοιων διοργανώσεων. Πολλοί συμμετέχοντες πρότειναν μάλιστα την Ελλάδα ως τον ιδανικό τόπο για ένα μελλοντικό ραντεβού!

Τα έξοδα της διοργάνωσης καλύφθηκαν από το Wikimedia Foundation ενώ υπήρξαν ειδικές χορηγίες και από διάφορα άλλα παραρτήματα και  φορείς για να καλύψουν τα ταξιδιωτικά έξοδα των συμμετεχόντων ή λοιπές δραστηριότητες.

Αχρήστης (συντάκτης και διαχειριστής  στην el.wikipedia)

Δείτε επίσης

Η Wikipedia στο Εργαστήριο Δυνητικής Πραγματικότητας του Παντείου

Η Wikipedia αποτελεί ένα νέο παράδειγμα συμμετοχικής δημιουργίας και διαμοιρασμού της γνώσης. Το περιεχόμενο των λημμάτων της Wikipedia αναδύεται μέσα από την αλληλεπίδραση των συντακτών στον κοινό διαδικτυακό χώρο δράσης τους. Αυτό το νέο παράδειγμα δημιουργίας της γνώσης αντιμετωπίζεται συχνά από τους ακαδημαϊκούς καθηγητές ως κάτι άγνωστο και επικίνδυνο που απειλεί την κατεστημένη ισορροπία στην παραγωγή της επιστημονικής γνώσης. “Πώς μπορεί να αξίζει και να είναι αξιόπιστη μια εγκυκλοπαίδεια στην οποία μπορεί να γράψει ο καθένας ότι θέλει, χωρίς να υπογράφει τις θέσεις του και να αναλαμβάνει την ευθύνη των απόψεών του;“. “Δεν δέχομαι οι φοιτητές μου να χρησιμοποιούν παραπομπές στην Wikipedia γιατί δεν είναι έγκυρη, ο καθένας μπορεί να γράψει ότι θέλει”. Απόψεις όπως οι παραπάνω, αντανακλούν μια δικαιολογημένη ανησυχία των ακαδημαϊκών δασκάλων (και όχι μόνο) αλλά οφείλονται και σε μια άγνοια για το τι είναι πραγματικά η Wikipedia, τι κινδύνους κρύβει και τι δυνατότητες περικλείει. Μέσα από τις σχετικές εκπαιδευτικές παρεμβάσεις γίνεται φανερό ότι οι φοιτητές που έχουν κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας της Wikipedia, συμμετέχοντας οι ίδιοι ενεργητικά στη συγγραφή λημμάτων, χρησιμοποιούν πλέον αυτή την πρωτοποριακή εγκυκλοπαίδεια με ένα νέο και ποιοτικά διαφορετικό τρόπο.

Η Wikipedia χρησιμοποιείται με επιτυχία ως διδακτικό εργαλείο σε προπτυχιακά μαθήματα του Παντείου Πανεπιστημίου από το Μάρτιο του 2011 στα πλαίσια των ερευνητικών δράσεων του εργαστηρίου Δυνητικής Πραγματικότητας, Διαδικτυακής Έρευνας και Εκπαίδευσης (http://vrlab.panteion.gr), του Τμήματος Ψυχολογίας. Στους φοιτητές δίνεται η δυνατότητα να δημιουργήσουν νέα λήμματα στην Ελληνική Βικιπαίδεια ή να συνεισφέρουν σε ήδη υπάρχοντα. Τα οφέλη για τους φοιτητές είναι πολλά. Η συγγραφή λημμάτων στη Βικιπαίδεια είναι μια ενεργητική και βαθιά συμμετοχική διαδικασία, που φέρνει τους φοιτητές σε δημιουργική τριβή με μια ζωντανή διαδικτυακή κοινότητα εθελοντών συντακτών. Οι φοιτητές δημιουργούν τις συνεισφορές τους στο πλαίσιο αυτής της κοινότητας από την οποία λαμβάνουν συνεχή ανατροφοδότηση. Οι φοιτητικές εργασίες δεν παραμένουν κλειδωμένες σε ένα συρτάρι, αλλά εξελίσσονται σε εγκυκλοπαιδικά λήμματα που είναι ελεύθερα προσβάσιμα από όλους. Οι φοιτητές κατανοούν σε βάθος τον τρόπο συγγραφής των λημμάτων και ενημερώνονται για την ανοικτή κοινότητα των εθελοντών που υποστηρίζουν το εγχείρημα της Wikipedia. Τελικά κατανοούν τη δουλειά που γίνεται “πίσω από τα παρασκήνια” και τον τρόπο λειτουργίας μιας δυνητικής κοινότητας, ίσως της πιο πετυχημένης μέχρι σήμερα. Μέσα από τις εργασίες τους στη Βικιπαίδεια, οι φοιτητές αποκτούν έναν νέο είδος ψηφιακού αλφαβητισμού: γίνονται βικιπαιδικά εγγράμματοι.

Οι φοιτητές, πριν την ενεργητική τους συμμετοχή στη συγγραφή των λημμάτων, απλά “κατανάλωναν” την έτοιμη γνώση της Wikipedia, αναζητώντας μια γρήγορη ενημέρωση για το θέμα που τους ενδιέφερε. Μέσα από τις εργασίες τους στην Wikipedia, οι φοιτητές έγιναν οι ίδιοι παραγωγοί εγκυκλοπαιδικής γνώσης, ενώ ο τρόπος που την κατανάλωναν, άλλαξε ριζικά. Ο βικιπαιδικά εγγράμματος φοιτητής αναζητεί στοιχεία όχι μόνο στο κυρίως περιεχόμενο ενός λήμματος, αλλά και στις μετά-πληροφορίες που το συνοδεύουν, όπως είναι η σελίδα συζήτησης και το ιστορικό αλλαγών του λήμματος. Τελικά, μπορεί να αξιολογήσει πιο αντικειμενικά το οποιοδήποτε λήμμα τύχει να διαβάσει και, ακολούθως, να συνεισφέρει στη βελτίωσή του. Η συγγραφή λημμάτων στη Βικιπαίδεια συνιστά ενεργή συμμετοχή σε μια ανοικτή, εθελοντική, διαδικτυακή κοινότητα πρακτικής και διερεύνησης της εγκυκλοπαιδικής γνώσης.

Ο Αλέξης Μπράϊλας είναι καθηγητής πληροφορικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ψυχολόγος και υποψήφιος διδάκτορας στο Εργαστήριο Δυνητικής Πραγματικότητας (Τμήμα Ψυχολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο, http://vrlab.panteion.gr/), με υποτροφία από το ΙΚΥ.

Σχεδιασμός δράσεων για την Βικιπαίδεια και άλλα εγχειρήματα

Η προς το παρόν άτυπη ομάδα μας, μέχρι να οργανωθεί επίσημα ως σύλλογος και Wikimedia chapter, προσπαθεί να βάλει στην σειρά ορισμένες δράσεις για την προώθηση της Βικιπαίδειας και των υπόλοιπων αδελφικών εγχειρημάτων.

Οι προτάσεις που ξεχώρισαν και είναι περισσότερο εύκολο να πραγματοποιηθούν είναι η διενέργεια φωτογραφικού διαγωνισμού τύπου Wiki Loves Monuments, η εκτύπωση φυλλαδίων και άλλου προωθητικού υλικού και η δημιουργία video tutorials για τα wiki μας. Οποιοσδήποτε έχει άλλη ιδέα ή προτίθεται να βοηθήσει ή και να πρωτοστατήσει σε κάτι, ας αφήσει το μήνυμά του είτε ως σχόλιο στο blog είτε (προτιμότερο) απευθείας στο wiki συνεργασίας.

 

Περίληψη συνάντησης στην Λάρισα

Συμμέτοχοι καθισμένοι σε κύκλο γύρω από τραπέζιαΣτις 8 και 9 Οκτωβρίου 2011 έγινε συνάντηση στην Λάρισα στην οποία συμμετείχαν χρήστες απ’όλα σχεδόν τα ελληνικά εγχειρήματα του Wikimedia καθώς και μέλη της κοινότητας του ανοιχτού λογισμικού. Η συζήτηση ξεκίνησε με χαλαρή επαφή με το πρόγραμμα όπως είχε οριστεί.

Συζητήσαμε το τι ακριβώς είναι ένα chapter:  Ένας σύλλογος αφιερωμένος στην προώθηση των εγχειρημάτων (γενικά) του Wikimedia, με άμεση επαφή και συνεργασία με το Ίδρυμα αλλά ανεξάρτητος στην λειτουργία του.

Συζητήθηκαν οι όροι και ο τρόπος αυτής της συνεργασίας και το πως λειτουργούν τα υπόλοιπα. Ακολούθως συζητήσαμε, τους λόγους για τους οποίους είναι καλό να δημιουργηθεί είτε ένας σύλλογος (με την νομική έννοια) είτε μια συγκεκριμένη οντότητα/ομάδα αλλά χωρίς νομική υπόσταση.

Σημειώθηκε ότι το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας μπορεί να γίνει είτε με την ύπαρξη συλλόγου είτε χωρίς. Όλοι αναφέραμε αυτά που πιστεύαμε ως πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα για κάθε περίπτωση.

Ανάμεσα σε όλα, έγιναν πολλές αναφορές στην συνεργασία της ΕΕΛΛΑΚ με την κοινότητα στην τρέχουσα καμπάνια (MyWikipedia).  Επίσης αναφέρθηκαν και διάφορες ιδέες για δραστηριότητες.

Η συζήτηση τράβηξε σε μάκρος οπότε δεν έγινε κάποια επεξεργασία καταστατικού ή οργανωμένη παραγωγή και καταγραφή ιδεών.  Αυτά μπορούν να γίνουν και στο σχετικό wiki.