Το κίνημα Wikimedia διευκολύνει νέα οργανωτικά μοντέλα εθελοντών

Φαίνεται να έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που το  Wikimedia Deutschland– το πρώτο  Wikimedia chapter– ιδρύθηκε στις 13 Ιουνίου, 2004 στο Βερολίνο. Από τότε, 39 παραρτήματα  (και συνεχίζουμε να μετράμε!) έχουν έλθει στη ζωή σε όλο τον κόσμο. Αυτές οι ομάδες εθελοντών εργάζονται για να υποστηρίξουν τα εγχειρήματα του Wikimedia και να προσελκύσουν νέους συνεισφέροντες. Με την συλλογή και την ανάπτυξη της ελεύθερης γνώσης κάτω από ελεύθερες άδειες και με τη διάδοση αυτής της γνώσης παγκόσμια, αυτά τα παραρτήματα  φέρνουν από κοινού και ενδυναμώνουν τους ανθρώπους σε κοινότητες σε όλο τον κόσμο. Με σκοπό να τους υποστηρίξουμε και να τους βοηθήσουμε με το  “συντονισμό των παραρτημάτων,” μια Επιτροπή Παραρτημάτων δημιουργήθηκε το  2006 με μια απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Wikimedia.

Το 2012, μετά από   μια συζήτηση της κοινότητας και την  απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου που προκλήθηκε απ’αυτήν την συζήτηση,  η αρμοδιότητα της Επιτροπής επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει θεματικές οργανώσεις και  ομάδες χρηστών. Σε συμφωνία με την απόφαση, η Επιτροπή επεξεργάστηκε  το καταστατικό της, το οποίο εγκρίθηκε επίσημα από το Διοικητικό συμβούλιο τον Αύγουστο, οριστικοποιώντας έτσι τη μετάβαση στη νέα Affiliations Committee.

H επιτροπή αυτή είναι υπεύθυνη για να κάνει συστάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο  όσον αφορά την αναγνώριση, την έγκριση και ύπαρξη συνεργατών με το κίνημα του  Wikimedia. Η Επιτροπή επίσης βοηθά τους  Wikimedians από διάφορες περιοχές του πλανήτη να οργανωθούν σε  παραρτήματα, θεματικές οργανώσεις και  ομάδες χρηστών, και να αποκτήσουν επίσημη αναγνώριση από το Ίδρυμα Wikimedia. H  Affiliations Committee μπορεί να σας καθοδηγήσει στην διαδικασία ίδρυσης του οργανισμού σας βοηθώντας σας να προετοιμάσετε το καταστατικό σας και απαντώντας ερωτήσεις σχετικά με το τί είναι αυτό που περιμένει το Ίδρυμα από μια οργάνωση που έχει προσχωρήσει σ’αυτό. Επίσης παρέχοντας βοήθεια και συμβουλές στην επίλυση κοινών τεχνικών, θεμάτων εμπορικών σημάτων, διοικητικών και θεμάτων που αφορούν το χτίσιμο της κοινότητας και  — εφόσον προσφέρεται — την παροχή περιορισμένης οικονομικής υποστήριξης για να ξεκινήσετε τις δραστηριότητές σας   (καλύπτοντας το κόστος της  νομικής αναγνώρισης, τα κόστη για να τρέξουν τα πρώτα προτζεκτ, κλπ.).

Wikimedians in Kenya
Οι Wikimedians είναι κοινωνικοί και τους αρέσει να συναντιούνται για να κάνουν υπέροχα πράγματα!

Ποιές είναι οι κύριες διαφορές ανάμεσα στα  μοντέλα των διαφόρων ομάδων; Ενώ τα παραρτήματα υποστηρίζουν και προωθούν  τα εγχειρήματα του Wikimedia σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή  ή χώρα (π.χ. το  Wikimedia Argentina), οι θεματικές οργανώσεις θα υποστηρίξουν και θα προωθήσουν τα εγχειρήματα του Wikimedia σε ένα εξειδικευμένο θεματικό πεδίο  ή περιοχή ενδιαφέροντος (π.χ., Συντάκτες Αστροφυσικής της Βικιπαίδειας). Οι ομάδες χρηστών, από την άλλη πλευρά, θα είναι χαλαρές ενώσεις τοπικών εθελοντών, εξαιρετικά διαφορετικών,  αλλά ακόμα μέσα στην συνολική αποστολή της υποστήριξης και προώθησης των εγχειρημάτων του  Wikimedia  (π.χ. ένα  WikiProject Stroopwaffle).

Με αυτόν τον τρόπο, το ίδρυμα  Wikimedia  διευκολύνει τους εθελοντές να βρεθούν μαζί offline με εκείνο το  μοντέλο συνεργασίας  που είναι το πιο κατάλληλο σε σχέση με τις ανάγκες τους. Παρομοίως, αυτό θα βοηθήσει περισσότερα άτομα και ομάδες να κερδίσουν μια σειρά από πλεονεκτήματα, όπως είναι η αναγνώριση τους  ως αντιπροσώπων του κινήματος, η πιθανή χρήση των εμπορικών σημάτων του Wikimedia για την προώθηση των εγχειρημάτων και εκδηλώσεων της οργάνωσης, και το ενδεχόμενο της  εξασφάλισης  επιχορηγήσεων.

Οδηγοί για την δημιουργία θεματικών οργανώσεων και για τη  δημιουργία ομάδων χρηστών υπάρχουν ήδη  διαθέσιμοι στο Meta για ανθρώπους που ενδιαφέρονται να επιδιώξουν αυτές τις επιλογές. Ένας παρόμοιος  οδηγός δημιουργίας παραρτημάτων  είναι επίσης διαθέσιμος εκεί. Οι ενθουσιώδεις εθελοντές της   Affiliations Committee θα κάνουν το καλύτερο δυνατό για να σας βοηθήσουν με τα διαδικαστικά. Λαμβάνοντας υπόψη αυτούς τους οδηγούς και ακολουθώντας τις υπάρχουσες προϋποθέσεις και οδηγίες θα διασφαλίσουν ότι έχετε ακολουθήσει έναν βατό δρόμο για τη δημιουργία του μοντέλου συνεργασίας που προτιμάτε! Ξεκινήστε την οργάνωση τώρα, μαζέψτε τους φίλους σας  και επικοινωνήστε μαζί μας στο affcom at lists.wikimedia.org!

María Sefidari, Treasurer, Affiliations Committee

Συνάντηση “wikimedians” Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης στο Βελιγράδι, στις 12-14 Οκτωβρίου

WMCEE2012-fullgroup

Στο Βελιγράδι έλαβε χώρα η πρώτη συνάντηση των “wikimedians” της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης με τη συμμετοχή 44 εθελοντών από όλα τα εγχειρήματα του ιδρύματος Wikimedia που προέρχονταν από 19 χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Στη συνάντηση συμμετείχε επίσης ο Τινγκ Τσεν (Ting Chen), πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ιδρύματος, ο Άσαφ Μπάρτοφ (Asaf Bartov), ως εκπρόσωπος του ιδρύματος και ο Άσλευ Βαν Χέφτεν (Ashley Van Haeften), ως εκπρόσωπος του υπό ίδρυση Συνδέσμου των Παραρτημάτων (Wikimedia Chapters Association). Από την πλευρά της ελληνικής κοινότητας της Βικιπαίδειας συμμετείχε η χρήστης  Αχρήστης (κατά κόσμον Ε.Α.) Στόχος της συνάντησης ήταν η ανάπτυξη των σχέσεων και των συνεργασιών μεταξύ των διαφόρων εγχειρημάτων που αναπτύσσονται στις χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Η θεματολογία της συνάντησης ήταν ευρεία και συμπεριλάμβανε ενημερωτικές παρουσιάσεις και εργαστήρια.  Ενδεικτικά και μεταξύ  άλλων, κατά τη διάρκεια της διήμερης συνάντησης συζητήθηκαν τα εξής θέματα :

  • Η Οργανωτική δομή και διοίκηση παραρτημάτων

Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να πληροφορηθούν για τα οφέλη ίδρυσης παραρτήματος αλλά και για τους κινδύνους ενός τέτοιου εγχειρήματος. Συζητήθηκαν οι γραφειοκρατικές δυσκολίες και οι τρόποι αντιμετώπισης, ο φόρτος εργασίας, οι καλές πρακτικές, η διαφάνεια στις εργασίες των διοικητικών συμβουλίων, οι νομικοί κίνδυνοι και οι τρόποι θεραπείας.

  • Οι συνεργασίες μεταξύ χωρών και εγχειρημάτων

Με αφορμή το ιδιαίτερα πετυχημένο παράδειγμα της Δράσης «τα Βίκι αγαπάνε τα μνημεία» (Wiki loves monuments) έγιναν προτάσεις για μεγιστοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των παραρτημάτων

  • Ο -υπό ίδρυση- Σύνδεσμος των Παραρτημάτων

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία υπό διαμόρφωση που σκοπό έχει την ακόμα μεγαλύτερη συμμετοχή των κοινοτήτων στην διαχείριση των εγχειρημάτων του Wikimedia Foundation. Ένας από τους στόχους θα είναι να διαμοιράσει την εμπειρία των παραρτημάτων και να ενισχύσει τη διαφάνεια στην λήψη των αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα. Εξετάστηκαν επίσης οι διαδικασίες χρηματοδότησης του Ιδρύματος καθώς και τις διαδικασίες επιχορήγησης των διαφόρων δράσεων που υποστηρίζονται από το ίδρυμα ή τα παραρτήματα.

  • Επιχορηγήσεις και χρηματοδοτήσεις δράσεων

Παρουσιάστηκαν οι διαφορετικοί τρόποι χρηματοδότησης των δράσεων των παραρτημάτων και ανακοινώθηκε πως πλέον δίνεται η δυνατότητα χρηματοδότησης δράσεων και εκτός παραρτημάτων. Επίσης έγινε εκτενής αναφορά στις διαδικασίες χρηματοδότησης του Ιδρύματος και αναλύθηκε η σημασία της διαφάνειας στην οικονομική διαχείριση. Ιδιαίτερα τονίστηκε η προσπάθεια που γίνεται να επιχορηγούνται εγχειρήματα τα οποία εναρμονίζονται κατά το  δυνατόν περισσότερο με το όραμα της ελεύθερης πρόσβασης στην γνώση.

 

  • Η ορθή αντιμετώπιση των εθελοντών

Αντικείμενο της παρουσίασης ήταν οι καλές πρακτικές στον χώρο του εθελοντισμού: ο σεβασμός στην εθελοντική προσφορά, η σημασία της επιλογής των κατάλληλων ανθρώπων για τις κατάλληλες θέσεις, οι δυνατότητες επιμόρφωσης και βελτίωσης της αποδοτικότητας της εθελοντικής εργασίας.

  • Οι δυνατότητες προσφυγής των παραρτημάτων σε επαγγελματική βοήθεια.

Τέθηκε υπό συζήτηση η χρησιμότητα και η αναγκαιότητα πρόσληψης επαγγελματιών από τα παραρτήματα. Αναφέρθηκαν οι κίνδυνοι και τα οφέλη.

  • Οι δράσεις που αφορούν Πινακοθήκες, Βιβλιοθήκες, Αρχεία και Μουσεία (GLAM- galleries, libraries, archives and museums)

Δόθηκαν συγκεκριμένα παραδείγματα δράσεων όπως οι ιδιαίτερα πετυχημένες πολωνικές Βικιεξερευνήσεις , η  Qrpedia, η Monmouthpedia και η Gibraltarpedia και συζητήθηκαν οι δυνατότητες συνεργασίας με τους διάφορους φορείς. Εντύπωση έκανε το παράδειγμα της Monmouthpedia όπου, σε συνεργασία με τον δήμο, έγινε σύνδεση όλων των σημείων της πόλης που μπορούσαν να παρουσιάζουν κάποιο ενδιαφέρον με σχετικά άρθρα της  Wikipedia, τα οποία ήταν διαθέσιμα σε διάφορες γλώσσες ανάλογα με τη ρύθμιση επιλογής γλώσσας κάθε συσκευής ανάγνωσης. Παρουσιάστηκαν επίσης οι ανησυχίες της κοινότητας για τυχόν εκμετάλλευση της Βικιπαίδειας για διαφημιστικούς σκοπούς αλλά και τα τεράστια οφέλη από τέτοιες συμπράξεις.

  • Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες

Ιδιαίτερη θέση στη συνάντηση είχαν οι δράσεις στην εκπαίδευση. Δόθηκαν συγκεκριμένα παραδείγματα για τους Πρεσβευτές της Βικιπαίδειας στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση καθώς και εκπαιδευτικά παραδείγματα στη Δευτέρα Λυκείου και συζητήθηκε με ποιον τρόπο μπορούν να αποτιμώνται τέτοιες δράσεις.

  • Ελευθερία και Wikimedia

Παρουσιάστηκε συνοπτικά το νομικό πλαίσιο και έγινε σύντομη ιστορική αναδρομή των τελευταίων εξελίξεων ενώ επισημάνθηκαν οι διαφαινόμενοι κίνδυνοι που ελλοχεύουν για τον περιορισμό των ελευθεριών  στον χώρο του διαδικτύου. Προτάθηκε η συνεργασία των παραρτημάτων σε τέτοια θέματα και σημειώθηκε ότι θα πρέπει να υπάρξει σύντομα σχετική επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων χωρών για την διευκόλυνση της ενημέρωσης και την χάραξη αμυντικής γραμμής σε θέματα προάσπισης της ελεύθερης διακίνησης της γνώσης μέσω του διαδικτύου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της συνάντησης, διάχυτη ήταν η διαπίστωση ότι τα εγχειρήματα των διαφόρων χωρών αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις, προβληματισμούς και αναζητήσεις. Ιδιαίτερα μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων για θέματα διαφάνειας, ορθής κατανομής των διαθέσιμων πόρων και παράλληλης ανάπτυξης των εγχειρημάτων.

Στο περιθώριο των παρουσιάσεων οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να μάθουν περισσότερα για τις ποικίλες πρωτοβουλίες που υλοποιούνται στον χώρο της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης αλλά και να γνωριστούν μεταξύ τους και να ανακαλύψουν τις ιδιαιτερότητες της κάθε χώρας.

Η διοργάνωση της συνάντησης από το Σερβικό παράρτημα (σε συνεργασία με μέλη του Παραρτήματος της ΠΓΜΔ) ήταν κατά γενική ομολογία εξαιρετικά επιτυχημένη. Η επιτυχία της συνάντησης ανοίγει το δρόμο για διαρκή συνεργασία και συνέχιση τέτοιων διοργανώσεων. Πολλοί συμμετέχοντες πρότειναν μάλιστα την Ελλάδα ως τον ιδανικό τόπο για ένα μελλοντικό ραντεβού!

Τα έξοδα της διοργάνωσης καλύφθηκαν από το Wikimedia Foundation ενώ υπήρξαν ειδικές χορηγίες και από διάφορα άλλα παραρτήματα και  φορείς για να καλύψουν τα ταξιδιωτικά έξοδα των συμμετεχόντων ή λοιπές δραστηριότητες.

Αχρήστης (συντάκτης και διαχειριστής  στην el.wikipedia)

Δείτε επίσης

Η Wikipedia στο Εργαστήριο Δυνητικής Πραγματικότητας του Παντείου

Η Wikipedia αποτελεί ένα νέο παράδειγμα συμμετοχικής δημιουργίας και διαμοιρασμού της γνώσης. Το περιεχόμενο των λημμάτων της Wikipedia αναδύεται μέσα από την αλληλεπίδραση των συντακτών στον κοινό διαδικτυακό χώρο δράσης τους. Αυτό το νέο παράδειγμα δημιουργίας της γνώσης αντιμετωπίζεται συχνά από τους ακαδημαϊκούς καθηγητές ως κάτι άγνωστο και επικίνδυνο που απειλεί την κατεστημένη ισορροπία στην παραγωγή της επιστημονικής γνώσης. “Πώς μπορεί να αξίζει και να είναι αξιόπιστη μια εγκυκλοπαίδεια στην οποία μπορεί να γράψει ο καθένας ότι θέλει, χωρίς να υπογράφει τις θέσεις του και να αναλαμβάνει την ευθύνη των απόψεών του;“. “Δεν δέχομαι οι φοιτητές μου να χρησιμοποιούν παραπομπές στην Wikipedia γιατί δεν είναι έγκυρη, ο καθένας μπορεί να γράψει ότι θέλει”. Απόψεις όπως οι παραπάνω, αντανακλούν μια δικαιολογημένη ανησυχία των ακαδημαϊκών δασκάλων (και όχι μόνο) αλλά οφείλονται και σε μια άγνοια για το τι είναι πραγματικά η Wikipedia, τι κινδύνους κρύβει και τι δυνατότητες περικλείει. Μέσα από τις σχετικές εκπαιδευτικές παρεμβάσεις γίνεται φανερό ότι οι φοιτητές που έχουν κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας της Wikipedia, συμμετέχοντας οι ίδιοι ενεργητικά στη συγγραφή λημμάτων, χρησιμοποιούν πλέον αυτή την πρωτοποριακή εγκυκλοπαίδεια με ένα νέο και ποιοτικά διαφορετικό τρόπο.

Η Wikipedia χρησιμοποιείται με επιτυχία ως διδακτικό εργαλείο σε προπτυχιακά μαθήματα του Παντείου Πανεπιστημίου από το Μάρτιο του 2011 στα πλαίσια των ερευνητικών δράσεων του εργαστηρίου Δυνητικής Πραγματικότητας, Διαδικτυακής Έρευνας και Εκπαίδευσης (http://vrlab.panteion.gr), του Τμήματος Ψυχολογίας. Στους φοιτητές δίνεται η δυνατότητα να δημιουργήσουν νέα λήμματα στην Ελληνική Βικιπαίδεια ή να συνεισφέρουν σε ήδη υπάρχοντα. Τα οφέλη για τους φοιτητές είναι πολλά. Η συγγραφή λημμάτων στη Βικιπαίδεια είναι μια ενεργητική και βαθιά συμμετοχική διαδικασία, που φέρνει τους φοιτητές σε δημιουργική τριβή με μια ζωντανή διαδικτυακή κοινότητα εθελοντών συντακτών. Οι φοιτητές δημιουργούν τις συνεισφορές τους στο πλαίσιο αυτής της κοινότητας από την οποία λαμβάνουν συνεχή ανατροφοδότηση. Οι φοιτητικές εργασίες δεν παραμένουν κλειδωμένες σε ένα συρτάρι, αλλά εξελίσσονται σε εγκυκλοπαιδικά λήμματα που είναι ελεύθερα προσβάσιμα από όλους. Οι φοιτητές κατανοούν σε βάθος τον τρόπο συγγραφής των λημμάτων και ενημερώνονται για την ανοικτή κοινότητα των εθελοντών που υποστηρίζουν το εγχείρημα της Wikipedia. Τελικά κατανοούν τη δουλειά που γίνεται “πίσω από τα παρασκήνια” και τον τρόπο λειτουργίας μιας δυνητικής κοινότητας, ίσως της πιο πετυχημένης μέχρι σήμερα. Μέσα από τις εργασίες τους στη Βικιπαίδεια, οι φοιτητές αποκτούν έναν νέο είδος ψηφιακού αλφαβητισμού: γίνονται βικιπαιδικά εγγράμματοι.

Οι φοιτητές, πριν την ενεργητική τους συμμετοχή στη συγγραφή των λημμάτων, απλά “κατανάλωναν” την έτοιμη γνώση της Wikipedia, αναζητώντας μια γρήγορη ενημέρωση για το θέμα που τους ενδιέφερε. Μέσα από τις εργασίες τους στην Wikipedia, οι φοιτητές έγιναν οι ίδιοι παραγωγοί εγκυκλοπαιδικής γνώσης, ενώ ο τρόπος που την κατανάλωναν, άλλαξε ριζικά. Ο βικιπαιδικά εγγράμματος φοιτητής αναζητεί στοιχεία όχι μόνο στο κυρίως περιεχόμενο ενός λήμματος, αλλά και στις μετά-πληροφορίες που το συνοδεύουν, όπως είναι η σελίδα συζήτησης και το ιστορικό αλλαγών του λήμματος. Τελικά, μπορεί να αξιολογήσει πιο αντικειμενικά το οποιοδήποτε λήμμα τύχει να διαβάσει και, ακολούθως, να συνεισφέρει στη βελτίωσή του. Η συγγραφή λημμάτων στη Βικιπαίδεια συνιστά ενεργή συμμετοχή σε μια ανοικτή, εθελοντική, διαδικτυακή κοινότητα πρακτικής και διερεύνησης της εγκυκλοπαιδικής γνώσης.

Ο Αλέξης Μπράϊλας είναι καθηγητής πληροφορικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ψυχολόγος και υποψήφιος διδάκτορας στο Εργαστήριο Δυνητικής Πραγματικότητας (Τμήμα Ψυχολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο, http://vrlab.panteion.gr/), με υποτροφία από το ΙΚΥ.

Σχεδιασμός δράσεων για την Βικιπαίδεια και άλλα εγχειρήματα

Η προς το παρόν άτυπη ομάδα μας, μέχρι να οργανωθεί επίσημα ως σύλλογος και Wikimedia chapter, προσπαθεί να βάλει στην σειρά ορισμένες δράσεις για την προώθηση της Βικιπαίδειας και των υπόλοιπων αδελφικών εγχειρημάτων.

Οι προτάσεις που ξεχώρισαν και είναι περισσότερο εύκολο να πραγματοποιηθούν είναι η διενέργεια φωτογραφικού διαγωνισμού τύπου Wiki Loves Monuments, η εκτύπωση φυλλαδίων και άλλου προωθητικού υλικού και η δημιουργία video tutorials για τα wiki μας. Οποιοσδήποτε έχει άλλη ιδέα ή προτίθεται να βοηθήσει ή και να πρωτοστατήσει σε κάτι, ας αφήσει το μήνυμά του είτε ως σχόλιο στο blog είτε (προτιμότερο) απευθείας στο wiki συνεργασίας.