Επιστημονικά αρχεία πολυμέσων παίρνουν δεύτερη ζωή στην Wikipedia

Στα εγχειρήματα του Wikimedia, ο  ήχος και το βίντεο κατά παράδοση ένα βήμα πίσω σε σχέση με το κείμενο και τις στατικές εικόνες (ωστόσο,  αλλαγές είναι σε εξέλιξη). Αντίθετα, όλο και περισσότερες επιστημονικές δημοσιεύσεις έρχονται με αρχεία ήχου και βίντεο, αν και αυτά είναι – μια κληρονομιά από την εποχή της εκτύπωσης – συνήθως υποβιβασμένα ως «συμπληρωματικό υλικό” και όχι ενσωματωμένα δίπλα στα κρίσιμα αποσπάσματα κειμένου. Και ένας αυξανόμενος αριθμός αυτών των δημοσιεύσεων είναι υπό Ανοικτή Πρόσβαση , δηλαδή διατίθενται ελεύθερα με άδειες Creative Commons που επιτρέπουν για το υλικό αυτό να επαναχρησιμοποιηθεί σε άλλα πλαίσια.

Γιατί να μην εμπλουτίσουμε θεματικά σχετικές σελίδες του Wikimedia με τέτοια αρχεία πολυμέσων; Εδώ είναι όπου έρχεται το Open Access Media Importer (OAMI). Καθιστά τα επιστημονικά κλιπ ήχου και βίντεο προσβάσιμα στην κοινότητα Wikimedia και ένα ευρύτερο δημόσιο κοινό. Το OAMI είναι ένα open-source πρόγραμμα (ή «bot») που περιηγείται το PubMed Central – μια βάση δεδομένων πλήρους κειμένου με πάνω από 3 εκατομμύρια βιοϊατρικά ερευνητικά άρθρα – και εξάγει αρχεία πολυμέσων από τα δημοσιεύματα της βάσης δεδομένων που είναι διαθέσιμα υπό συμβατές με το Wikimedia άδειες χρήσης.

Τέτοιοι φιλικοί προς την επαναχρησιμοποίηση όροι είναι το βασικό συστατικό για να κάνουν το ακαδημαϊκό υλικό χρήσιμο πέραν του άρθρου στο οποίο έχει αρχικά δημοσιευθεί.  Ωστόσο,  το OAMI έχει ως στόχο να καταστήσει αυτό το υλικό ακόμη πιο χρήσιμο με το να το κάνει προσβάσιμο:

  • σε μέρη όπου οι άνθρωποι πραγματικά να ψάχνουν για αυτό (οι πλατφόρμες του Wikimedia είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα),
  • σε μια ενιαία μορφή  (στην περίπτωσή μας Ogg Vorbis / Theora, η οποία δεν επιβαρύνεται με περιορισμούς ευρεσιτεχνίας), και
  • κατά τρόπο που να επιτρέπει τον συνεργατικό σχολιασμό με σχετικά μεταδεδομένα. Αυτό καθιστά πολύ πιο εύκολο το να περιηγηθείτε και να αναζητήσετε αρχεία πολυμέσων.

Από τις πρώτες δοκιμές με το bot στα μέσα του 2012, το ποσό των αρχείων βίντεο στα Commons έχει υπερδιπλασιαστεί από περίπου 15.000 σε πάνω από 38.οοο (εκ των οποίων περίπου το 10% χρησιμοποιούν τη μορφή WebM , τα υπόλοιπα Ogg Theora). Μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης οφείλεται στο OAMI , το οποίο έχει ανεβάσει πάνω από 14.000 αρχεία μέχρι τώρα – κυρίως βίντεο, με μερικές εκατοντάδες αρχεία ήχου μεταξύ τους.  Πάνω από 700 από αυτά τα αρχεία χρησιμοποιούνται σήμερα σε πάνω από 50 εγχειρήματα του Wikimedia, κάτι που τα εκθέτει σε ένα σύνολο περίπου 3 εκατομμύρια προβολές σελίδων το μήνα – μια κλίμακα τα περισσότερα από αυτά ποτέ δεν θα είχαν φτάσει μέσω των συμπληρωματικών υλικών εντός των οποίων είχαν αρχικά δημοσιευθεί.

Το Open Access Media Importer έχει αναπτυχθεί από μια ομάδα τριών: Daniel Mietchen (επικεφαλής του έργου), Nils Dagsson Moskopp (ανάπτυξη λογισμικού) και Raphael Wimmer (υποδομή). Η αρχική ανάπτυξή του έχει υποστηριχθεί από μια επιχορήγηση από το Wikimedia Γερμανίας eV . Μόλις το υλικό ανεβαίνει στο Wikimedia Commons, η κοινότητα εκεί βοηθά στη βελτίωση της κατηγοριοποίησης και τις περιγραφές αρχείων, διορθώνοντας τη μετατροπή αρχείων ή προβλήματα μικρογραφίας, με τη μετονομασία αρχείων ή την περικοπή τους. Σε αυτή τη βάση, οι συντάκτες της Wikipedia που ψάχνουν για εικονογράφηση μπορούν στη συνέχεια να βρουν εύκολα το υλικό αυτό και να το ενσωματώσουν σε λήμματα στα οποία εργάζονται. Το  WikiProject Open Access βοηθά επίσης με αυτό, και έχει παρουσιάσει μια από αρχεία που προέρχονται από το OAMI στο Αρχείο Ανοιχτής Πρόσβασης της Ημέρας  που αναδεικνύει αρχεία από πηγές  Ανοιχτής Πρόσβασης που χρησιμοποιούνται πολλές φορές στα πλαίσια του Wikimedia.

 

Daniel Mietchen (WikiProject Open Access) and Raphael Wimmer
Πλήρες post στο blog του Ιδρύματος Wikimedia

 

Αναγνωρίστηκε επίσημα το Wikimedia Community User Group Greece στις 20 Ιουλίου 2013

Το παρακάτω είναι απόφαση έγκρισης και επίσημης αναγνώρισης του Wikimedia Community User Group Greece από την Affiliations Commitee του Wikimedia Foundation:

Έχοντας υπόψιν ότι:
  1. Οι Ομάδες Χρηστών του Wikimedia είναι ευθύνη της Affiliations Committee
  2. Η αίτηση του Wikimedia Community User Group Greece έχει εξεταστεί από την Affiliations Committee και έχει συζητηθεί στη σχετική σελίδα στο Meta
  3. Μπορεί κάποιος να δει τους στόχους της ομάδας στο Meta-Wiki
  4. Η γνώμη της Affiliations Committee είναι ότι το group πληρεί τα κριτήρια για να αποκτήσει στάτους Ομάδας Χρηστών Wikimedia
  5. Η ομάδα χρηστών μπορεί αργότερα να αναγνωριστεί και ως παράρτημα ή θεματικός οργανισμός αν εκπληρώνει τις επιπρόσθετες προϋποθέσεις.
Για το λόγο αυτό αποφασίζουμε
ότι το Wikimedia Community User Group Greece αναγνωρίζεται ως μια Ομάδα Χρηστών για ένα έτος που λήγει στις 31 Ιουλίου, 2014.
Στο τέλος της περιόδου αναγνώρισης, η ομάδα μπορεί να υποβάλλει αίτηση για ανανέωση της αναγνώρισής του.

Παραπομπές

 


Yes check.svg Resolution passed with 7 votes in favor, 0 votes against, 0 abstentions, 2 votes not cast on 20 July 2013.

Πηγή : Από το Meta

Όλοι οι χρήστες που ενδιαφέρονται για τέτοιες εξωστρεφείς δράσεις είναι ευπρόσδεκτοι στην ομάδα είτε ως μέλη είτε ως συνεργάτες της.

Μαραθώνιος επεξεργασιών με θέμα τον “Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο”

Gavrilo princip memorial plaque 2009 edit1

Η ελληνική κοινότητα της Βικιπαίδειας στο πλαίσιο της συμμετοχής της σε παράλληλους μαραθώνιους επεξεργασιών την ίδια ημέρα, Σάββατο 29 Ιουνίου 2013, όπου θα συμμετέχουν πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και η Αυστραλία, δίνει το παρόν στην προσπάθεια εμπλουτισμού και της ελληνόφωνης έκδοσης της Βικιπαίδειας με λήμματα σχετικά με τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (δημιουργία νέων λημμάτων και επέκταση/βελτίωση παλαιοτέρων). Η πρωτοβουλία αυτού του διεθνούς event ανήκει στο Wikimedia Σουηδίας και αποτελεί μέρος του Europeanna Awareness Project.

Στόχος του Μαραθωνίου επεξεργασιών (edit-a-thon) είναι εκτός απ’το να γραφτούν νέα λήμματα και να εμπλουτιστούν τα παλαιότερα στην ελληνόφωνη Βικιπαίδεια, να χρησιμοποιηθεί και η μεγάλη δεξαμενή του ψηφιακού υλικού που υπάρχει διαθέσιμο στην Πύλη της Europeanna για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στον ιστοχώρο europeana1914-1918.eu.

Πρόκειται ουσιαστικά για έναν διαγωνισμό και ήδη έχει έγκαιρα σχεδιαστεί ένα σύστημα βαθμολόγησης με βάση το οποίο θα επιλεγεί ο νικητής, που θα λάβει και το βραβείο.

Αν συμμετάσχετε λοιπόν χρησιμοποιώντας εικόνες από το Europeana και γράφοντας λήμματα μπορείτε να κερδίσετε μια ταξιδιωτική επιταγή αξίας 300 ευρώ (η οποία για παράδειγμα θα μπορούσε να σας βοηθήσει να καλύψετε μέρος των εξόδων σας για τη συμμετοχή σας στο Wikimania ή σε κάποιο άλλο ωραίο ταξίδι)! Διαβάστε περισσότερα σχετικά με τον διαγωνισμό του Europeana εδώ.

Καλούμε όλους όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν στο διαγωνισμό να δηλώσουν συμμετοχή στην αντίστοιχη σελίδα της ελληνόγλωσσης Βικιπαίδειας.

 

Εκπαιδευτικά προγράμματα Wikipedia στη Θεσσαλονίκη

Εδώ και τρία χρόνια, περισσότεροι από 200 φοιτητές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ήρθαν σε επαφή με την Wikipedia, είτε για να την αναλύσουν είτε για να την εμπλουτίσουν. Τόσο οι ίδιοι, όσο και η Wikipedia, κερδίζουμε από αυτή τη σχέση.

Η πρώτη επαφή της εκπαιδευτικής διαδικασίας με την Wikipedia, έγινε μέσα από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Επιστήμη του Web, όπου μέσα από αυτό αναπτύχθηκε η ελληνική έκδοση της DBpedia και σταδιακά εμπλουτίστηκε και βελτιώθηκε. Μετά από παρουσιάσεις στους μεταπτυχιακούς φοιτητές σχετικά με την λειτουργία των προτύπων του MediaWiki, αυτοί μπόρεσαν να δημιουργήσουν νέα infoboxes, να διορθώσουν παλιότερα και να δημιουργήσουν την οντολογία για εισαγωγή των πληροφοριών από την Wikipedia στην DBpedia. Το ίδιο έκαναν για άλλες δύο χρονιές, ενώ παράλληλα δημιούργησαν και σημαντικά λήμματα σχετικά με τα μαθηματικά.

Στην πανεπιστημιούπολη του ΑΠΘ, λίγα μέτρα μακρύτερα από την Μαθηματική Σχολή, βρίσκεται η Ιατρική Σχολή. Στο προπτυχιακό μάθημα της Ιατρικής Εκπαίδευσης, για δύο χρονιές ζητήθηκε ως εργασία η μετάφραση ιατρικών λημμάτων. Στοχεύοντας στην ποιότητα αντί την ποσότητα μεταφρασμένων λημμάτων, οι φοιτητές σχημάτισαν ομάδες δυο-τριών ατόμων για να δουλέψουν στο ίδιο λήμμα. Αυτό έδωσε το πλεονέκτημα της πολυπεξεργασίας, που βοήθησε στην διόρθωση σφαλμάτων και επίλυση προβλημάτων από τους ίδιους τους φοιτητές. Από μια λίστα προτεινόμενων θεμάτων, αρκετοί είχαν επιλέξει να μεταφράσουν featured articles από την αγγλική Wikipedia, και σε αρκετές περιπτώσεις η μετάφραση δεν υπολείπεται σε τίποτε το πρωτότυπο λήμμα. Φαίνεται ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν αναγνωριστεί ως αξιόλογα και στην ελληνική Βικιπαίδεια, απλά επειδή κανείς δεν σκέφτηκε να τα προτείνει!

Εργαστήριο εκμάθησης επεξεργασίας στη Μαθηματική Σχολή του ΑΠΘ.
Ακολουθώντας την προηγούμενη εμπειρία, το ίδιο μοντέλο εργασίας μεταφέρθηκε αυτή τη χρονιά και στο προπτυχιακό τμήμα της Μαθηματικής Σχολής. Αυτή την φορά όμως εμπλουτίστηκε όχι μόνο με την δυνατότητα επεξεργασίας κάθε λήμματος από πολλούς φοιτητές αλλά και εκτός από την επιτόπου εκπαίδευση πάνω στη Wikipedia, τους ενισχύσαμε με την ύπαρξη Online Ambassadors που έχουν ως σκοπό να καθοδηγήσουν και να συμβουλέψουν τους φοιτητές και να τους βοηθήσουν σε όποιο πρόβλημα τους προκύψει. Για τα προτεινόμενα θέματα μετάφρασης, μια προτιμούμενη προτεραιότητα δόθηκε για λήμματα σε κλάσεις ανώτερης ποιότητας και ύψιστης ως μέσης σπουδαιότητας. Από ότι φαίνεται θα είναι επίσης μια πετυχημένη εργασία που θα ενισχύσει την ελληνική Wikipedia με μια σειρά καλών λημμάτων.

Η μετάφραση λημμάτων της Wikipedia είναι κάτι που ενισχύει τους φοιτητές με την τριβή τους στην ορολογία της επιστήμης τους, όπως π.χ. στην ιδιαίτερα δύσκολη ιατρική ορολογία. Ιδιαίτερα εκεί, η γενική ομολογία είναι ότι δεν θα μπορούσε κανείς εύκολα να μεταφράσει κείμενα με ιατρικούς όρους, χωρίς να έχει άμεση σχέση με το αντικείμενο: κατ’ελάχιστο να είναι φοιτητής ιατρικής. Άρα αυτή η περίπτωση είχε κέρδος και για τις δυο πλευρές: οι φοιτητές μάθαιναν καλύτερα την ιατρική ορολογία σε δύο γλώσσες και η Wikipedia κέρδισε αρκετά πολύ καλά λήμματα που αλλιώς θα δημιουργούνταν δύσκολα. Επίσης, τόσο στην ιατρική όσο και στα μαθηματικά, οι φοιτητές είχαν την ευκαιρία να ασχοληθούν με εκλαϊκευτικά κείμενα που θα είχαν ως αποδέκτη το ευρύ κοινό και όχι κάποιον ακαδημαϊκό όπως ο καθηγητής τους, και άρα να χρησιμοποιήσουν ένα διαφορετικό τρόπο γραφής.

Τα παραπάνω προγράμματα έγιναν δυνατά μέσα από την συνεργασία με OKFN-Greece και τους διδάσκοντες του ΑΠΘ που δείχνουν ενδιαφέρον για το αντικείμενο. Βεβαίως, έχουν υπάρξει και άλλες προσπάθειες σε άλλες σχολές και πανεπιστήμια της Ελλάδας, αλλά με μικρότερο αντίκτυπο, τουλάχιστον για την ελληνική Βικιπαίδεια. Αποτελούν σημαντικούς σταθμούς για την μελλοντική επέκταση και λειτουργία παρόμοιων προγραμμάτων και σε άλλες σχολές και πανεπιστήμια της Ελλάδας. Άλλωστε, σε κάθε βήμα προχωράμε σε κάτι ακόμη καλύτερο, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές του Wikipedia Education Program. Ήδη, ένας από τους παραπάνω καθηγητές έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την ένταξη ενός εκτεταμένου προγράμματος περισσότερων εβδομάδων για το επόμενο έτος. Μπορεί να δούμε κάτι καλό!

Κωνσταντίνος Σταμπουλής – User:Geraki

 

Αναδημοσίευση από το blog του Wikimedia Foundation: Wikipedia education projects in Thessaloniki

Copyright notes: “AUTH-Math Education Program training” by Charalambos Bratsas, under CC-BY-SA 3.0, from Wikimedia Commons.