Εκπαιδευτικά προγράμματα Wikipedia στη Θεσσαλονίκη

Εδώ και τρία χρόνια, περισσότεροι από 200 φοιτητές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ήρθαν σε επαφή με την Wikipedia, είτε για να την αναλύσουν είτε για να την εμπλουτίσουν. Τόσο οι ίδιοι, όσο και η Wikipedia, κερδίζουμε από αυτή τη σχέση.

Η πρώτη επαφή της εκπαιδευτικής διαδικασίας με την Wikipedia, έγινε μέσα από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Επιστήμη του Web, όπου μέσα από αυτό αναπτύχθηκε η ελληνική έκδοση της DBpedia και σταδιακά εμπλουτίστηκε και βελτιώθηκε. Μετά από παρουσιάσεις στους μεταπτυχιακούς φοιτητές σχετικά με την λειτουργία των προτύπων του MediaWiki, αυτοί μπόρεσαν να δημιουργήσουν νέα infoboxes, να διορθώσουν παλιότερα και να δημιουργήσουν την οντολογία για εισαγωγή των πληροφοριών από την Wikipedia στην DBpedia. Το ίδιο έκαναν για άλλες δύο χρονιές, ενώ παράλληλα δημιούργησαν και σημαντικά λήμματα σχετικά με τα μαθηματικά.

Στην πανεπιστημιούπολη του ΑΠΘ, λίγα μέτρα μακρύτερα από την Μαθηματική Σχολή, βρίσκεται η Ιατρική Σχολή. Στο προπτυχιακό μάθημα της Ιατρικής Εκπαίδευσης, για δύο χρονιές ζητήθηκε ως εργασία η μετάφραση ιατρικών λημμάτων. Στοχεύοντας στην ποιότητα αντί την ποσότητα μεταφρασμένων λημμάτων, οι φοιτητές σχημάτισαν ομάδες δυο-τριών ατόμων για να δουλέψουν στο ίδιο λήμμα. Αυτό έδωσε το πλεονέκτημα της πολυπεξεργασίας, που βοήθησε στην διόρθωση σφαλμάτων και επίλυση προβλημάτων από τους ίδιους τους φοιτητές. Από μια λίστα προτεινόμενων θεμάτων, αρκετοί είχαν επιλέξει να μεταφράσουν featured articles από την αγγλική Wikipedia, και σε αρκετές περιπτώσεις η μετάφραση δεν υπολείπεται σε τίποτε το πρωτότυπο λήμμα. Φαίνεται ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν αναγνωριστεί ως αξιόλογα και στην ελληνική Βικιπαίδεια, απλά επειδή κανείς δεν σκέφτηκε να τα προτείνει!

Εργαστήριο εκμάθησης επεξεργασίας στη Μαθηματική Σχολή του ΑΠΘ.

Ακολουθώντας την προηγούμενη εμπειρία, το ίδιο μοντέλο εργασίας μεταφέρθηκε αυτή τη χρονιά και στο προπτυχιακό τμήμα της Μαθηματικής  Σχολής. Αυτή την φορά όμως εμπλουτίστηκε όχι μόνο με την δυνατότητα επεξεργασίας κάθε λήμματος από πολλούς φοιτητές αλλά και εκτός από την επιτόπου εκπαίδευση πάνω στη Wikipedia, τους ενισχύσαμε με την ύπαρξη Online Ambassadors που έχουν ως σκοπό να καθοδηγήσουν και να συμβουλέψουν τους φοιτητές και να τους βοηθήσουν σε όποιο πρόβλημα τους προκύψει. Για τα προτεινόμενα θέματα μετάφρασης, μια προτιμούμενη προτεραιότητα δόθηκε για λήμματα σε κλάσεις ανώτερης ποιότητας και ύψιστης ως μέσης σπουδαιότητας. Από ότι φαίνεται θα είναι επίσης μια πετυχημένη εργασία που θα ενισχύσει την ελληνική Wikipedia με μια σειρά καλών λημμάτων.

Η μετάφραση λημμάτων της Wikipedia είναι κάτι που ενισχύει τους φοιτητές με την τριβή τους στην ορολογία της επιστήμης τους, όπως π.χ. στην ιδιαίτερα δύσκολη ιατρική ορολογία. Ιδιαίτερα εκεί, η γενική ομολογία είναι ότι δεν θα μπορούσε κανείς εύκολα να μεταφράσει κείμενα με ιατρικούς όρους, χωρίς να έχει άμεση σχέση με το αντικείμενο: κατ’ελάχιστο να είναι φοιτητής ιατρικής. Άρα αυτή η περίπτωση είχε κέρδος και για τις δυο πλευρές: οι φοιτητές μάθαιναν καλύτερα την ιατρική ορολογία σε δύο γλώσσες και η Wikipedia κέρδισε αρκετά πολύ καλά λήμματα που αλλιώς θα δημιουργούνταν δύσκολα. Επίσης, τόσο στην ιατρική όσο και στα μαθηματικά, οι φοιτητές είχαν την ευκαιρία να ασχοληθούν με εκλαϊκευτικά κείμενα που θα είχαν ως αποδέκτη το ευρύ κοινό και όχι κάποιον ακαδημαϊκό όπως ο καθηγητής τους, και άρα να χρησιμοποιήσουν ένα διαφορετικό τρόπο γραφής.

Τα παραπάνω προγράμματα έγιναν δυνατά μέσα από την συνεργασία με OKFN-Greece και τους διδάσκοντες του ΑΠΘ που δείχνουν ενδιαφέρον για το αντικείμενο. Βεβαίως, έχουν υπάρξει και άλλες προσπάθειες σε άλλες σχολές και πανεπιστήμια της Ελλάδας, αλλά με μικρότερο αντίκτυπο, τουλάχιστον για την ελληνική Βικιπαίδεια. Αποτελούν σημαντικούς σταθμούς για την μελλοντική επέκταση και λειτουργία παρόμοιων προγραμμάτων και σε άλλες σχολές και πανεπιστήμια της Ελλάδας. Άλλωστε, σε κάθε βήμα προχωράμε σε κάτι ακόμη καλύτερο, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές του Wikipedia Education Program. Ήδη, ένας από τους παραπάνω καθηγητές έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την ένταξη ενός εκτεταμένου προγράμματος περισσότερων εβδομάδων για το επόμενο έτος. Μπορεί να δούμε κάτι καλό!

Κωνσταντίνος Σταμπουλής – User:Geraki

Αναδημοσίευση από το blog του Wikimedia Foundation: Wikipedia education projects in Thessaloniki

Copyright notes: “AUTH-Math Education Program training” by Charalambos Bratsas, under CC-BY-SA 3.0, from Wikimedia Commons.

Mediawiki Geek Day 2013

MediaWiki_logo

Η Κοινότητα Χρηστών  Wikimedia στην Ελλάδα από κοινού με τη  Linux Team του ΤΕΙ Λάρισας και με την ευγενική χορηγία του ΤΕΙ Λάρισας  διοργανώνει σειρά παρουσιάσεων το Σάββατο 25 Μαΐου 2013. Η εκδήλωση θα αρχίσει στις 10:30 π.μ.  και θα διαρκέσει μέχρι της 14:00 μ.μ. στην αίθουσα ΔΙΑΛ1,  κτήριο ΔΔΕ/Πληροφορικής.

 

Οι παρουσιάσεις που θα γίνουν έχουν ως εξής :

 

  1. Χρήση της γλώσσας προγραμματισμού Lua μέσω της επέκτασης Scribunto στο MediaWiki  – Ariel Glenn (WMF)

  2. Wikidata (νέο εγχείρημα του WMF). Που βρισκόμαστε και ποιά είναι η επόμενη φάση – Γιαννόπουλος Γιώργος (WUG-GR)

  3. Μεταφραστικά εργαλεία για localization του Mediawiki  και από  Mediawiki. Η ελληνική μεταφραστική πύλη στο translatewiki.net  – Παπαδημούλης Νίκος (WUG-GR)

  4. Hardening MediaWiki. Security και administration tips για το νέο μας wiki!  – Νάτσιος Αλέξανδρος (Linux Team ΤΕΙ Λάρισας)

  5. Χρήση του MediaWiki-Vagrant για τον προγραμματισμό του MediaWiki, Σίμος Ξενιτέλλης (Κοινότητα Ubuntu)
  6. Βικιβιβλία αντί για ακαδημαϊκά συγγράμματα , Βασίλης Βλάχος (Καθηγητής Εφαρμογών στο Τμήμα Πληροφορικής του ΤΕΙ Λάρισας)

Η Wikipedia στο Εργαστήριο Δυνητικής Πραγματικότητας του Παντείου

Η Wikipedia αποτελεί ένα νέο παράδειγμα συμμετοχικής δημιουργίας και διαμοιρασμού της γνώσης. Το περιεχόμενο των λημμάτων της Wikipedia αναδύεται μέσα από την αλληλεπίδραση των συντακτών στον κοινό διαδικτυακό χώρο δράσης τους. Αυτό το νέο παράδειγμα δημιουργίας της γνώσης αντιμετωπίζεται συχνά από τους ακαδημαϊκούς καθηγητές ως κάτι άγνωστο και επικίνδυνο που απειλεί την κατεστημένη ισορροπία στην παραγωγή της επιστημονικής γνώσης. “Πώς μπορεί να αξίζει και να είναι αξιόπιστη μια εγκυκλοπαίδεια στην οποία μπορεί να γράψει ο καθένας ότι θέλει, χωρίς να υπογράφει τις θέσεις του και να αναλαμβάνει την ευθύνη των απόψεών του;“. “Δεν δέχομαι οι φοιτητές μου να χρησιμοποιούν παραπομπές στην Wikipedia γιατί δεν είναι έγκυρη, ο καθένας μπορεί να γράψει ότι θέλει”. Απόψεις όπως οι παραπάνω, αντανακλούν μια δικαιολογημένη ανησυχία των ακαδημαϊκών δασκάλων (και όχι μόνο) αλλά οφείλονται και σε μια άγνοια για το τι είναι πραγματικά η Wikipedia, τι κινδύνους κρύβει και τι δυνατότητες περικλείει. Μέσα από τις σχετικές εκπαιδευτικές παρεμβάσεις γίνεται φανερό ότι οι φοιτητές που έχουν κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας της Wikipedia, συμμετέχοντας οι ίδιοι ενεργητικά στη συγγραφή λημμάτων, χρησιμοποιούν πλέον αυτή την πρωτοποριακή εγκυκλοπαίδεια με ένα νέο και ποιοτικά διαφορετικό τρόπο.

Η Wikipedia χρησιμοποιείται με επιτυχία ως διδακτικό εργαλείο σε προπτυχιακά μαθήματα του Παντείου Πανεπιστημίου από το Μάρτιο του 2011 στα πλαίσια των ερευνητικών δράσεων του εργαστηρίου Δυνητικής Πραγματικότητας, Διαδικτυακής Έρευνας και Εκπαίδευσης (http://vrlab.panteion.gr), του Τμήματος Ψυχολογίας. Στους φοιτητές δίνεται η δυνατότητα να δημιουργήσουν νέα λήμματα στην Ελληνική Βικιπαίδεια ή να συνεισφέρουν σε ήδη υπάρχοντα. Τα οφέλη για τους φοιτητές είναι πολλά. Η συγγραφή λημμάτων στη Βικιπαίδεια είναι μια ενεργητική και βαθιά συμμετοχική διαδικασία, που φέρνει τους φοιτητές σε δημιουργική τριβή με μια ζωντανή διαδικτυακή κοινότητα εθελοντών συντακτών. Οι φοιτητές δημιουργούν τις συνεισφορές τους στο πλαίσιο αυτής της κοινότητας από την οποία λαμβάνουν συνεχή ανατροφοδότηση. Οι φοιτητικές εργασίες δεν παραμένουν κλειδωμένες σε ένα συρτάρι, αλλά εξελίσσονται σε εγκυκλοπαιδικά λήμματα που είναι ελεύθερα προσβάσιμα από όλους. Οι φοιτητές κατανοούν σε βάθος τον τρόπο συγγραφής των λημμάτων και ενημερώνονται για την ανοικτή κοινότητα των εθελοντών που υποστηρίζουν το εγχείρημα της Wikipedia. Τελικά κατανοούν τη δουλειά που γίνεται “πίσω από τα παρασκήνια” και τον τρόπο λειτουργίας μιας δυνητικής κοινότητας, ίσως της πιο πετυχημένης μέχρι σήμερα. Μέσα από τις εργασίες τους στη Βικιπαίδεια, οι φοιτητές αποκτούν έναν νέο είδος ψηφιακού αλφαβητισμού: γίνονται βικιπαιδικά εγγράμματοι.

Οι φοιτητές, πριν την ενεργητική τους συμμετοχή στη συγγραφή των λημμάτων, απλά “κατανάλωναν” την έτοιμη γνώση της Wikipedia, αναζητώντας μια γρήγορη ενημέρωση για το θέμα που τους ενδιέφερε. Μέσα από τις εργασίες τους στην Wikipedia, οι φοιτητές έγιναν οι ίδιοι παραγωγοί εγκυκλοπαιδικής γνώσης, ενώ ο τρόπος που την κατανάλωναν, άλλαξε ριζικά. Ο βικιπαιδικά εγγράμματος φοιτητής αναζητεί στοιχεία όχι μόνο στο κυρίως περιεχόμενο ενός λήμματος, αλλά και στις μετά-πληροφορίες που το συνοδεύουν, όπως είναι η σελίδα συζήτησης και το ιστορικό αλλαγών του λήμματος. Τελικά, μπορεί να αξιολογήσει πιο αντικειμενικά το οποιοδήποτε λήμμα τύχει να διαβάσει και, ακολούθως, να συνεισφέρει στη βελτίωσή του. Η συγγραφή λημμάτων στη Βικιπαίδεια συνιστά ενεργή συμμετοχή σε μια ανοικτή, εθελοντική, διαδικτυακή κοινότητα πρακτικής και διερεύνησης της εγκυκλοπαιδικής γνώσης.

Ο Αλέξης Μπράϊλας είναι καθηγητής πληροφορικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ψυχολόγος και υποψήφιος διδάκτορας στο Εργαστήριο Δυνητικής Πραγματικότητας (Τμήμα Ψυχολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο, http://vrlab.panteion.gr/), με υποτροφία από το ΙΚΥ.

Απολογισμός fosscomm

Ο πάγκος με ενημερωτικό υλικό, βίντεο από laptop και banner με τα λογότυπα των εγχειρημάτων μας
Από Fosscomm 12 Μαΐου 2012

Η παρουσία μας στο fosscomm στις Σέρρες πραγματοποιήθηκε με επιτυχία.

Το πρόγραμμα παρουσιάσεων της πρώτης ημέρας ξεκίνησε με μεγάλη καθυστέρηση, οπότε και οι δικές μας παρουσιάσεις ξεκίνησαν αργότερα από την προβλεπόμενη ώρα. Η παρακολούθηση ήταν ικανοποιητική.

Δυστυχώς από την αρχή είχαμε μια απώλεια, καθώς ένα μέλος μας αρρώστησε ξαφνικά και μπήκε στο νοσοκομείο. Γιώργο, περαστικά σου!

Οι παρουσιάσεις μας ακολούθησαν την σειρά που είχαμε ανακοινώσει. Εδώ μπορείτε να δείτε ένα μέρος από τα slides. Λάβετε υπόψη ότι κάποια πράγματα επιδείχθηκαν ζωντανά.
Η Βικιπαίδεια στην Ανώτερη Εκπαίδευση

(Κωνσταντίνος Σταμπουλής)

Παρουσιάστηκε το Wikipedia Education Program, δηλαδή η συνεργασία των πανεπιστημίων και η ένταξη της συνεισφοράς στην Wikipedia εντός των πανεπιστημιακών μαθημάτων και αντίστοιχα η παρόμοια δραστηριότητα στο ΑΠΘ και οι δυνατότητες για άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

 

GLAM

(Νίκος Παπαδημούλης)

Οι δραστηριότητες GLAM στον κόσμο, δηλαδή η συνεργασία του Wikimedia, της Wikipedia και των Wikimedia Commons με πολιτιστικούς φορείς (μουσεία, πινακοθήκες, βιβλιοθήκες, αρχεία) για την δημοσίευση πολυμεσικού υλικού public domain ή υπό άδεια Creative Commons και αντίστοιχες ελληνικές προσπάθειες.

 

Γεωγραφικές πληροφορίες στην Βικιπαίδεια

(Κωνσταντίνος Σταμπουλής)

Πρότυπη εισαγωγή γεωγραφικών πληροφοριών στα λήμματα και τις εικόνες της Βικιπαίδειας, χρήση τους μέσα και έξω από αυτή.

 

Στην συνέχεια ακολούθησε εργαστήριο, στο οποίο παρουσιάστηκαν σε γενικές γραμμές οι δυνατότητες επεξεργασίας οποιουδήποτε λήμματος από οποιονδήποτε – χωρίς προϋποθέσεις – και λύθηκαν αρκετές απορίες.

Φυλλάδια πάνω σε πάγκο
Από Fosscomm 12 Μαΐου 2012

Η παρουσίαση σχετικά με το project μας σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους δυστυχώς δεν πραγματοποιήθηκε, λόγω της απουσίας του κύριου παρουσιαστή της αλλά και την κόπωσης από το βαρύ πρόγραμμα και την περασμένη ώρα.

Στον κύριο χώρο του συνεδρίου, είχε στηθεί booth με φυλλάδια για ενημέρωση.

Θα επισκεφτούμε το fosscomm και την επόμενη χρονιά. Ευχαριστούμε την οργανωτική επιτροπή για την διοργάνωση.